Τα video games, αν και παραδοσιακά θεωρούνται απλώς μία μορφή διασκέδασης, αποκαλύπτουν μια πιο σύνθετη πραγματικότητα, σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές μελέτες. Ορισμένα παιχνίδια δείχνουν να βελτιώνουν τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος, ενώ άλλα δεν παρέχουν σχεδόν καμία γνωστική ενίσχυση.
Πλέον, οι ερευνητές συμφωνούν ότι η επίδραση των video games είναι πολύπλευρη. Το κύριο στοιχείο είναι η πρόκληση που θέτει το παιχνίδι στον εγκέφαλο. Τίτλοι που ωθούν τους παίκτες να σκεφτούν γρήγορα, να διαχειριστούν πολλές πληροφορίες και να προσαρμοστούν σε νέες καταστάσεις, φαίνεται να ενισχύουν τη νευρωνική αποδοτικότητα.
Ο ψυχολόγος Aaron Seitz υποστηρίζει ότι οι σύγχρονοι τίτλοι λειτουργούν ως σύνθετα γνωστικά τεστ, αναγκάζοντας τον εγκέφαλο να συντονίζει τη μνήμη, την όραση, τη στρατηγική και την ταχύτητα αντίδρασης. Αυτές οι απαιτήσεις ξεπερνούν κατά πολύ τις απλές εφαρμογές “brain training”.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι τα ευρήματα από ερευνες που αφορούν τα παιχνίδια στρατηγικής σε πραγματικό χρόνο, όπως το StarCraft II. Απεικονίσεις του εγκεφάλου έδειξαν ότι οι έμπειροι παίκτες διαθέτουν πιο αποδοτικά νευρωνικά δίκτυα σε περιοχές που σχετίζονται με την προσοχή και τη στρατηγική σκέψη. Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλός τους μπορεί να επεξεργάζεται περισσότερες πληροφορίες χρησιμοποιώντας λιγότερη “ενέργεια”.
Ένα επιπλέον ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι οι εγκέφαλοι των έμπειρων παικτών φαίνεται ότι είναι νευρωνικά έως και τέσσερα χρόνια νεότεροι. Μάλιστα, ακόμη και αρχάριοι παίκτες που εκπαιδεύτηκαν για λίγες μόνο ώρες σε απαιτητικά παιχνίδια στρατηγικής παρουσίασαν καλύτερα αποτελέσματα σε σύγκριση με όσους ασχολήθηκαν με πιο αργούς, κανόνα-βασισμένους τίτλους, όπως το Hearthstone.
Τα action games, αν και λειτουργούν διαφορετικά, προσφέρουν εξίσου σημαντικά οφέλη. Τίτλοι γρήγορης δράσης αναπτύσσουν την ικανότητα του εγκεφάλου να φιλτράρει πληροφορίες, να αγνοεί περισπασμούς και να αντιδρά άμεσα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Σε ερευνητικά πειράματα, οι παίκτες αυτών των παιχνιδιών βελτίωσαν την οπτική τους αντίληψη και τη μνήμη τους, ακόμα και όταν τα τεστ δεν σχετίζονταν με το gaming. Ο περιορισμός των θετικών συνεπειών παρατηρείται στις περιπτώσεις υπερβολικής χρήσης ή συνεχούς επανάληψης του ίδιου παιχνιδιού.
Συμπερασματικά, τα video games μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα ισχυρό εργαλείο για την υγεία του εγκεφάλου, αν και δεν υποκαθιστούν άλλες θεμελιώδεις πρακτικές όπως η σωματική άσκηση, ο επαρκής ύπνος, η κοινωνική αλληλεπίδραση και η δημιουργικότητα. Η ισορροπία είναι το παν, και τα οφέλη από το gaming θα αποκαλυφθούν όταν συνδυάζονται με άλλες υγιεινές συνήθειες.
