Ένας δημιουργός ο οποίος επιλέγει να μη φανερώνει ποτέ το πρόσωπό του, ένας αφηγητής που μπορεί να κάνει τα παιχνίδια να δακρύσουν και μια κοσμοθεωρία όπου τα ρομπότ αναζητούν ψυχή. Ο Yoko Taro δεν είναι ένας συνηθισμένος παράγοντας στον κόσμο των βιντεοπαιχνιδιών. Στις δηλώσεις του, δεν αναλύει μηχανισμούς gameplay ή τεχνική αρτιότητα, αλλά ασχολείται με θέματα όπως ο θάνατος, η ενοχή και η επανάληψη. Τα έργα του λειτουργούν ως καθρέφτες της ανθρώπινης εμπειρίας. Από το Drakengard μέχρι το NieR: Automata, δημιουργεί κόσμους που καταρρέουν προκειμένου να μας θυμίσουν πόσο εύθραυστη είναι η ύπαρξή μας. Και πίσω από όλα, μια μάσκα με χαμόγελο που προκαλεί ερωτήματα για την πραγματική συναισθηματική του κατάσταση.
Στο Face to Face, το xplaygr.com παρουσιάζει τους δημιουργούς, τους ηγέτες και τους οραματιστές της βιομηχανίας για να αναδείξει τις ιστορίες τους, τα κίνητρα και τις καθοριστικές στιγμές της καριέρας τους.
Κάθε κείμενο είναι μια συνάντηση. Μια εξέταση της επιτυχίας. Ένα βλέμμα πρόσωπο με πρόσωπο με αυτούς που σχημάτισαν τον σύγχρονο πολιτισμό του gaming, της τεχνολογίας, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης.
Η αρχή ενός παράξενου ονείρου
Ο Yoko Taro ξεκίνησε τη διαδικασία του ως planner σε projects που ελάχιστοι θυμούνται, αναζητώντας τη μέθοδο να αφηγηθεί ιστορίες που τα περισσότερα παιχνίδια σπάνια τολμούν. Ο στόχος του ήταν να δημιουργήσει εμπειρίες που προκαλούν ενοχές και συγκίνηση.
Όταν ανέλαβε τη δημιουργία του Drakengard, η βιομηχανία δεν ήταν προετοιμασμένη για το μοναδικό του ύφος. Ένα παιχνίδι γεμάτο βία, απελπισία και πικρό χιούμορ, που καταλήγει με μια αερομαχία στο Τόκιο. Οι περισσότεροι το θεώρησαν παράξενο, αλλά όσοι κατάφεραν να το εκτιμήσουν, έγιναν πιστοί θαυμαστές.
Για τον Taro, το gaming είναι μορφή θεάτρου. Δεν στοχεύει στην ψυχαγωγία, αλλά στην καλλιέργεια σκέψης. Η σχέση του με τον παίκτη αποκτά σχεδόν σαδιστικές διαστάσεις: τους αναγκάζει να αγωνιστούν για να κατανοήσουν ότι οι πράξεις τους είναι συχνά μάταιες.
Από τις στάχτες του Drakengard αναδύθηκε το Nier. Ένα παιχνίδι για έναν πατέρα που πολεμά τέρατα προκειμένου να σώσει την κόρη του, μόνο για να καταλήξει πως τα τέρατα αυτά είναι οι τελευταίοι άνθρωποι της Γης. Εάν και άργησε να κερδίσει δημοτικότητα, άγγιξε αρκετά βαθιά τους παίκτες που το δοκίμασαν. Έφερε μαζί του μια ξεχωριστή μελαγχολία που σπάνια συναντάται σε άλλα games.
Οι χαρακτήρες του δεν ζητούν δόξα αλλά λύτρωση. Ο Yoko Taro συνειδητοποίησε ότι αυτή η αίσθηση της ειλικρίνειας και της αποδοχής της ήττας ήταν το κλειδί της επιτυχίας του.
Το Nier μεταμορφώθηκε σε cult classic. Οι παίκτες άρχισαν να μιλούν για τον τρόπο που τους έκανε να αναλογιστούν τον θάνατο, τη μνήμη και την αγάπη. Ο Taro βρίσκει την φωνή του, δηλώνοντας ότι οι ιστορίες του δεν αφορούν ήρωες, αλλά ανθρώπους που κάνουν λάθη και προσπαθούν να τα διορθώσουν, συχνά, όμως, πολύ αργά.
Η έκρηξη του Automata
Όταν η Square Enix αποφάσισε να δώσει νέα ευκαιρία στο σύμπαν του, ο Yoko Taro γνώριζε ότι έπρεπε να συνεργαστεί με κάποιον ικανό να δημιουργήσει ένα παιχνίδι που να είναι τόσο άρτιο στην παιξιμότητά του όσο και στην αφήγηση.
Η συνεργασία του με την PlatinumGames γέννησε το NieR: Automata — ένα παιχνίδι που επαναστατεί απέναντι στα καθιερωμένα. Μέσα από τη ματιά των 2B και 9S, δύο ανδροειδών σε μια αποστολή χωρίς πραγματική κατανόηση, ο Taro δημιούργησε έναν κόσμο όπου τα μηχανήματα μαθαίνουν να αγαπούν, να υποφέρουν και να θυσιάζονται. Κάθε αποστολή, κάθε τέλος, κάθε θυσία αποτελεί κομμάτι μιας ύπαρξης χωρίς σωτηρία.
Το Automata έγινε φαινόμενο. Οι παίκτες αντάλλασσαν απόψεις για τα πέντε τέλη του, για το soundtrack που θύμιζε προσευχή, και για την στιγμή που τους καλούσε να διαγράψουν τα δεδομένα τους για να σώσουν έναν άγνωστο. Για τον Yoko Taro, το gaming είναι πάντα αυτό: επιλογές με συνέπειες και συναισθήματα που προκύπτουν από δράσεις, όχι από cutscenes. Το κοινό το αντιλαμβάνεται και το εκτιμά.
Ετσι, ένας δημιουργός κρυμμένος πίσω από μια μάσκα μετατρέπεται σε θρύλο.
Ο άνθρωπος πίσω από το χαμόγελο
Ο Yoko Taro σπάνια εμφανίζεται χωρίς τη σήμανση στρογγυλή μάσκα του Emil, του χαρακτήρα από το Nier. Όταν ρωτιέται για το γιατί επιλέγει αυτή τη μορφή, απαντά ότι οι σκηνοθέτες δεν πρέπει να γίνονται αστέρες – τα παιχνίδια τους πρέπει να μιλούν από μόνα τους. Η μάσκα του είναι δήλωση: “Δεν έχει σημασία ποιος είμαι, σημασία έχει τι νιώθεις.”
Μέσω αυτής της αποστασιοποίησης, μπόρεσε να γράψει ελεύθερα για κατεξοχήν δύσκολα θέματα: τον πόνο, την απώλεια και την ενοχή που εμπεριέχει η ανθρωπιά.
Στις σπάνιες συνεντεύξεις του, ο Yoko Taro εκφράζεται με απίστευτη ειλικρίνεια. Αποκαλύπτει ότι τα παιχνίδια του είναι “πειράματα” σχετικά με το πώς αντιδρούν οι άνθρωποι όταν όλα καταρρέουν. Ο πιστός του στην ιδέα ότι δεν υπάρχει λύτρωση, μόνο η κατανόηση λίγο πριν το τέλος, καθιστά τη γραφή του πιο φιλοσοφική παρά σενάριο. Η γραφή του πηγάζει από θραύσματα συναισθημάτων, περιέχει απαντήσεις χωρίς ερωτήσεις και, συχνά, ελπίδα μέσα στη νύχτα.
Μετά το Automata
Η επιτυχία του NieR: Automata του παρείχε νέα ελευθερία. Δούλεψε σε νέα projects όπως το Voice of Cards και το SinoAlice, εξερευνώντας αισθητικές που θύμιζαν παραμύθια και θεατρικές παραστάσεις.
Στο επόμενο έργο του, το Metaphor: ReFantazio, δήλωσε ότι “η φαντασία πρέπει να ξεπερνά τις προσδοκίες του δικού του παιχνιδιού”. Παράλληλα, σχολίασε τη δυναμική της σχέσης του gaming με την τεχνητή νοημοσύνη, δηλώνοντας ότι τα παιχνίδια του μέλλοντος “θα προσαρμόζονται στους παίκτες και θα εκπληρώνουν τις επιθυμίες τους”. Για τον Taro, η τεχνολογία είναι εργαλείο που ενισχύει τη συναισθηματική σύνδεση.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ισχυρίστηκε ότι δεν νιώθει ότι έχει ολοκληρώσει ποτέ ένα έργο. Το παρομοίασε με τη δημιουργία ενός κύβου από πηλό — “ποτέ δεν είναι τέλειος, αλλά αυτό είναι που τον κάνει αυθεντικό”. Αυτή η φιλοσοφία εξηγεί γιατί κάθε παιχνίδι του μοιάζει ανολοκλήρωτο, σχεδόν ζωντανό. Όπως και ο ίδιος, δεν σταματά ποτέ να εξελίσσεται.
Πρόσφατα, ο παραγωγός Yosuke Saito ανέφερε ότι ο Taro και η ομάδα του εργάζονται ήδη σε ένα νέο project που πιθανώς να σχετίζεται με το σύμπαν του NieR. Οι φήμες κυκλοφορούν ότι η ομάδα του Automata συγκεντρώθηκε ξανά, ενώ ο ίδιος ο Taro σχολιάζει επιφυλακτικά: “Δεν μπορώ να πω τίποτα. Αλλά αν το κάνουμε, θα ήθελα να το κάνουμε διαφορετικά.” Επιπλέον, ετοιμάζει ένα βιβλίο με τις συνεντεύξεις του από το 2017 έως σήμερα, προσφέροντας μια ματιά στον πιο μυστηριώδη νου του ιαπωνικού gaming.
Ο δημιουργός που έκανε τους gamers να νιώσουν
Ο Yoko Taro δεν άλλαξε τη βιομηχανία μέσω τεχνικών καινοτομιών. Την επανέφερε με ειλικρίνεια. Σε μια εποχή όπου κυριαρχούν τα sequels και τα microtransactions, δημιούργησε παιχνίδια που ρωτούν “γιατί υπάρχω;” αντί για “πόσους πόντους συγκέντρωσες;”.
Κάθε έργο του είναι μια επιστολή προς τους παίκτες, γεμάτη πόνο, ειρωνεία και αυθεντικότητα. Κάθε μάσκα που φοράει κρύβει κάτι πιο βαθύ: την επιθυμία να μην ξεπεράσει ποτέ τις ιστορίες του.
Το μέλλον του παραμένει αβέβαιο. Ίσως ένα νέο παιχνίδι, ίσως μια ακόμη πειραματική παράσταση, ίσως τίποτα. Αλλά, όπως πάντα, δεν έχει σημασία το “τι”. Σημασία έχει το “γιατί”. Ο Yoko Taro γράφει για να μας υπενθυμίσει ότι ακόμη και μέσα στα pixels, αναβλύζει η αγωνία της ανθρώπινης εμπειρίας: η ανάγκη μας να κατανοήσουμε γιατί πονάμε.
