Ανατροπή ή Απογοήτευση; Deloitte Αποκαλύπτει: Οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν φέρνουν τις αναμενόμενες αποδόσεις!

Μία νέα μελέτη της Deloitte με τίτλο «AI ROI: Το παράδοξο των αυξανόμενων επενδύσεων και της δύσκολης απόδοσης» υποδεικνύει ότι, παρά την αυξανόμενη ροή κεφαλαίων προς την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), τα οικονομικά οφέλη παραμένουν δυσδιάκριτα και συχνά δύσκολο να αναγνωριστούν από άλλες επιχειρησιακές παραμέτρους.

Η έρευνα, που αντλεί δεδομένα από 1.854 κορυφαία στελέχη σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, μαζί με 24 εις βάθος συνεντεύξεις, αποκαλύπτει ότι σε μία στις δέκα επιχειρήσεις οι διευθύνοντες σύμβουλοι αναλαμβάνουν πλέον την ευθύνη για τη στρατηγική AI. Όλο και περισσότερες εταιρείες βλέπουν την AI όχι απλώς ως μια τεχνολογική βελτίωση, αλλά ως στρατηγική επιταγή που αναδιαμορφώνει τα επιχειρησιακά τους μοντέλα.

Αυξάνονται οι επενδύσεις, αλλά οι αποδόσεις καθυστερούν

Σύμφωνα με τα ευρήματα:
• 85% των οργανισμών αύξησαν τις επενδύσεις τους στην AI τον τελευταίο χρόνο, και 91% σκοπεύουν να τις διευρύνουν και πάλι τους επόμενους 12 μήνες.
• Ωστόσο, η απόδοση επένδυσης (ROI) σε συνηθισμένες εφαρμογές AI επιτυγχάνεται συνήθως σε διάστημα 2 έως 4 ετών, σε σύγκριση με 7–12 μήνες για άλλες τεχνολογίες.
• Μόνο το 6% των οργανισμών κατέγραψε απόδοση σε λιγότερο από ένα έτος, ενώ μόλις το 13% είδε αποτέλεσμα μέσα σε 12 μήνες.

Δύο διαφορετικές τεχνολογίες με διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες

Η Deloitte αναγνωρίζει δύο κύριους τύπους εφαρμογών AI:

• Το Generative AI, το οποίο παράγει νέο περιεχόμενο (κείμενα, κώδικα, εικόνες) από υπάρχοντα δεδομένα, παρουσιάζει γρηγορότερη απόδοση: το 15% των οργανισμών ήδη καταγράφουν μετρήσιμα αποτελέσματα και το 38% αναμένει ROI μέσα σε έναν χρόνο.

• Αντίθετα, το Agentic AI, που στηρίζεται σε αυτόνομα συστήματα και περίπλοκες διεργασίες με περιορισμένη ανθρώπινη συμμετοχή, απαιτεί περισσότερο χρόνο για να φέρει αποτελέσματα: μόνο το 10% των επιχειρήσεων βλέπουν σήμερα ουσιαστική απόδοση, ενώ οι περισσότερες περιμένουν αποτελέσματα σε 1 έως 5 χρόνια.

Σύμφωνα με την Έκθεση της Deloitte, η ενσωμάτωσή της AI στις επιχειρησιακές λειτουργίες δεν είναι απλώς μια αναβάθμιση της τεχνολογίας, αλλά μια ριζική μεταμόρφωση του επιχειρησιακού μοντέλου, ανάλογη με τη μετάβαση από την ατμοκίνηση στην ηλεκτρική ενέργεια. Η επιτυχία απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ανασχεδιασμό διαδικασιών και εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού. Η πλήρης αξία του AI αποκαλύπτεται μόνον όταν οι οργανισμοί αλλάξουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας τους.

Ανεπαρκείς υποδομές ως εμπόδιο
Το κύριο πρόβλημα δεν προκύπτει από την ίδια την τεχνολογία, αλλά από αδύναμες υποδομές δεδομένων: μία στις τέσσερις επιχειρήσεις αναφέρει πως οι ανεπαρκείς υποδομές δεδομένων, η ποιότητα τους, τα κατακερματισμένα συστήματα και η δυσκολία διαχείρισης του οργανωσιακού μετασχηματισμού που απαιτεί η υιοθέτηση του AI αποτελούν βασικά εμπόδια. Επενδύοντας σε ισχυρές υποδομές δεδομένων, αυτός είναι ένας από τους κύριους λόγους αύξησης των προϋπολογισμών. Επίσης, η εφαρμογή αρχών “Trustworthy AI” σε συνδυασμό με τη σύνδεση τεχνολογικών επιλογών με επιχειρησιακούς στόχους συμβάλλει στη διασφάλιση βιώσιμων αποτελεσμάτων.

Στοίχημα στους νέους δείκτες ROI
Η αξία του AI συχνά δεν μπορεί να εκτιμηθεί σε μεμονωμένες παραμέτρους, καθώς ευθυγραμμίζεται με ευρύτερες αλλαγές το επιχειρησιακού μοντέλου. Πολλά από τα οφέλη —όπως η αυξημένη ικανοποίηση των εργαζομένων και η βελτιωμένη εμπειρία πελατών— είναι άυλα και δεν αποτυπώνονται ξεκάθαρα στα παραδοσιακά οικονομικά μοντέλα.

Μετασχηματισμός καθοδηγούμενος από την Διοίκηση
Σε οργανισμούς που καταγράφουν υψηλές αποδόσεις, το AI είναι κεντρικό στοιχείο της επιχειρησιακής στρατηγικής (63%) και υπόκειται σχεδόν πάντα στην άμεση επίβλεψη της Διοίκησης (97%). Αυτή η προσέγγιση εξασφαλίζει συνοχή, δέσμευση και αποτελεσματική επένδυση.

Διαφοροποιημένη μέτρηση και υποχρεωτική εκπαίδευση
Οι πιο επιτυχημένοι οργανισμοί αποφεύγουν να εφαρμόζουν μία μοναδική μέθοδο μέτρησης, με το 85% να χρησιμοποιεί διάφορα πλαίσια ROI ανάλογα με τον τύπο AI (π.χ. generative ή agentic). Παράλληλα, θεωρούν τη γνώση γύρω από την AI («AI fluency») ως θεμελιώδη δεξιότητα, με το 40% να πιστεύει ότι η εκπαίδευση είναι απαραίτητη για τη δημιουργία μιας ικανής ομάδας.

Πέντε πρακτικές που διακρίνουν τους AI Leaders

Η Deloitte δημιούργησε έναν Δείκτη Απόδοσης AI ROI (AI ROI Performance Index) για να αξιολογήσει την επιτυχία των επιχειρήσεων, συνδυάζοντας τέσσερις διαστάσεις: άμεση οικονομική απόδοση, αύξηση εσόδων από AI, μείωση λειτουργικών εξόδων και ταχύτητα αποδοχής αποτελεσμάτων.

Μόνο 1 στις 5 επιχειρήσεις κατατάσσονται στους AI ROI Leaders: Αυτοί είναι οι οργανισμοί που μεταχειρίζονται το AI ως μηχανισμό μετασχηματισμού, επενδύουν σ’ αυτό με συνέπεια και μετρούν την επιτυχία τους πάνω από κλασικούς οικονομικούς δείκτες, υιοθετώντας πέντε κρίσιμες πρακτικές:

• Ανασχεδιάζουν το επιχειρηματικό μοντέλο τους με στρατηγική αξιοποίησης του AI. Σημειώνεται ότι το 95% των AI ROI Leaders κατανέμει πάνω από το 10% του τεχνολογικού τους προϋπολογισμού στην AI.
• Πραγματοποιούν στοχευμένες επενδύσεις, διαθέτοντας αυξημένο ποσοστό του προϋπολογισμού τους για τεχνολογία.
• Υιοθετούν ανθρωποκεντρική προσέγγιση, δεδομένου ότι το AI ενδυναμώνει και δεν αντικαθιστά το ανθρώπινο δυναμικό. Το 83% των AI ROI Leaders πιστεύουν ότι το Agentic AI επιτρέπει στους εργαζόμενους να προσηλωθούν σε πιο δημιουργικές και στρατηγικές εργασίες.
• Χρησιμοποιούν εξατομικευμένα μοντέλα μέτρησης ROI: το 85% εφαρμόζει προσαρμοσμένα πλαίσια αξιολόγησης ανά τύπο τεχνολογίας (generative ή agentic AI).
• Προάγουν συνολική εκπαίδευση και ανέλιξη της «AI fluency» σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού.

Όπως σημειώνεται στην μελέτη, το μέλλον των επιχειρήσεων ανήκει σε εκείνους που επενδύουν στρατηγικά, με υπομονή και συνέπεια: Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη ωριμάζει, οι οργανισμοί επανακαθορίζουν τι σημαίνει “απόδοση”.
Ήδη το 65% αναγνωρίζει ότι η AI είναι μέρος της επιχειρηματικής στρατηγικής, κατανοώντας ότι οι αποδόσεις δεν είναι πάντα άμεσες ή χρηματοοικονομικές.

Η πραγματική αξία της AI θα αποτυπωθεί με την πάροδο του χρόνου, όχι μόνο μέσω δεικτών κόστους και παραγωγικότητας, αλλά και στην ικανότητα των επιχειρήσεων να καινοτομούν, να αναπτύσσονται και να διατηρούν βιωσιμότητα.

Η Κατερίνα Γλαβά, Engineering, AI and Data Leader της Deloitte Ελλάδος δήλωσε: «Τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι η αξία του AI δεν καταγράφεται μόνον στα νούμερα, αλλά και στην στρατηγική ωριμότητα των επιχειρήσεων που το υιοθετούν. Οι οργανισμοί που προσεγγίζουν το AI ως εργαλείο μετασχηματισμού και όχι απλώς ως απλή τεχνολογία είναι εκείνοι που πετυχαίνουν βιώσιμη απόδοση και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα επενδύσουμε στην AI, αλλά πώς θα την ενσωματώσουμε σε κάθε τομέα των λειτουργιών και της κουλτούρας μας».

Μπορείτε να βρείτε την έρευνα εδώ.