Η ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα φαίνεται να διανύει μια περίοδο εντυπωσιακής ανάπτυξης, παρόλα αυτά αποδεικνύει και τις δομικές αδυναμίες ενός συστήματος το οποίο, δυστυχώς, δεν έχει προσαρμοστεί πλήρως στις νέες προκλήσεις. Το 2025 αναδεικνύεται ως ένα έτος-ορόσημο για την Ελληνική αγορά ενέργειας. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) έφτασαν στην κορυφή της ηλεκτροπαραγωγής, αλλά με αυτή την επιτυχία προέκυψαν και σημαντικές προκλήσεις όπως οι περικοπές παραγωγής, καθώς και αρνητικές τιμές που δεν έχουν καταγραφεί στο παρελθόν.
Στους πρώτους έντεκα μήνες του 2025, οι ΑΠΕ παρήγαγαν συνολικά 22.568 GWh (γιγαβατώρες), επιβεβαιώνοντας τον κεντρικό τους ρόλο στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Ωστόσο, η έλλειψη κατάλληλων υποδομών αποθήκευσης και η χαμηλή ευελιξία του συστήματος οδήγησαν σε σημαντικές περικοπές στην «πράσινη» ηλεκτροπαραγωγή. Για το συγκεκριμένο 11μηνο, οι απορρίψεις ανήλθαν στις 1.862 GWh, αυξάνοντας κατά 52,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 (886 GWh), κάτι που σηματοδοτεί απώλεια πολύτιμης ενέργειας σε μια εποχή που οι προσπάθειες για απανθρακοποίηση είναι επιτακτικές.
Ταυτόχρονα, η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειαςζει μια ραγδαία αύξηση των ωρών με μηδενικές ή ακόμα και αρνητικές τιμές. Έως τον Νοέμβριο του 2025, καταγράφηκαν 475,5 ώρες με τιμές κάτω από 0,05 ευρώ/MWh (μεγαβατώρα), υπερδιπλάσιες σε σύγκριση με τις 186 ώρες του πρώτου δεκάμηνου του 2024. Επιπλέον, τον Οκτώβριο καταγράφηκαν 50,75 ώρες αρνητικών τιμών και άλλες 34,75 τον Νοέμβριο. Αυτή η κατάσταση έχει δύο βασικές συνέπειες: τη συμπίεση των εσόδων για τα έργα ΑΠΕ και την αύξηση της αβεβαιότητας σχετικά με τη βιωσιμότητά τους, αποθαρρύνοντας τις νέες επενδύσεις.
Το φαινόμενο των περικοπών δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα, αλλά παρατηρείται σε όλα τα κράτη όπου οι ΑΠΕ ξεπερνούν το 50% του ενεργειακού μείγματος.
Η ανάγκη για πολιτικές μετατόπισης της ζήτησης προβάλλεται ως επιτακτική. Σύμφωνα με τον αναλυτή πολιτικής του GreenTank, κ. Νίκο Μάντζαρη: «Μόνο έτσι θα μπορέσουν οι καταναλωτές να επωφεληθούν από τις χαμηλές τιμές που καταγράφονται τις μεσημεριανές ώρες, λόγω της υψηλής παραγωγής από φθηνές ΑΠΕ. Παρά την πρόοδο στην εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, ωστόσο, παραμένει η έλλειψη κατάλληλων τιμολογίων στη λιανική αγορά».
Το ελληνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης δεν έχει τη χωρητικότητα που απαιτείται για νέα έργα ΑΠΕ (Eurokinissi)
Τα νέα «πορτοκαλί» δυναμικά τιμολόγια, που θα αλλάζουν την χρέωση ανά ώρα του 24ώρου και θα ανταγωνίζονται τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, έχουν στόχο να καλύψουν αυτό το κενό, μετατοπίζοντας την κατανάλωση σε ώρες χαμηλότερων χρεώσεων. Σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση του ΥΠΕΝ, αυτά τα προϊόντα θα είναι διαθέσιμα από την 1η Φεβρουαρίου για μεγάλους πελάτες (επιχειρήσεις με παροχές άνω των 25 kVA) και από την 1η Απριλίου για μικρότερα νοικοκυριά και εταιρείες.
Δεδομένου ότι οι περικοπές στην «πράσινη» ενέργεια δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά εκδηλώνονται παρόμοια και σε άλλα κράτη με υψηλό ποσοστό ΑΠΕ, το ζήτημα της αναντιστοιχίας παραγωγής και ζήτησης σε συνδυασμό με τις ελλείψεις στους τομείς αποθήκευσης ενέργειας και ευελιξίας του συστήματος καθιστούν επιτακτική τη λήψη μέτρων.
Παρά το σημαντικό «ψαλίδι» στις ΑΠΕ, οι καθαρές πηγές ενέργειας κυριάρχησαν και το 2025.
Επιπλέον, οι τεχνικοί περιορισμοί και η κορεσμένη υποδομή των δικτύων επιτείνουν τη δυσχέρεια, αναγκάζοντας σε περικοπές για λόγους ασφάλειας. Οι περικοπές αυτές συνεπάγονται περαιτέρω σπατάλη φθηνής ενέργειας, συμπίεση των εσόδων και τελικά ενδέχεται να αποθαρρύνουν τις νέες επενδύσεις ΑΠΕ, θέτοντας προκλήσεις στην αντικατάσταση της λιγνιτικής παραγωγής. Στη χώρα μας, οι περισσότερες περικοπές αφορούν κυρίως φωτοβολταϊκούς σταθμούς.
Ωστόσο, παρατηρούμε ότι, παρά τον μεγάλο «κόφτη» στις ΑΠΕ, οι καθαρές πηγές ενέργειας συνέχισαν να κυριαρχούν το 2025. Μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά, η συνολική παραγωγή «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε τις 25.306 GWh, αν και έως τα τέλη Νοεμβρίου απορρίφθηκε το 7,5% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ. Ενδεικτικό είναι ότι οι εκτιμώμενες περικοπές του δεκάμηνου (1.837 GWh) πλησίασαν τη συνολική λιγνιτική παραγωγή (2.111 GWh) και το σύνολο των εξαγωγών ρεύματος (1.932 GWh), ενώ υπήρξε και αύξηση στην παραγωγή από φυσικό αέριο σε σχέση με το 2024.
Πηγή: OT.gr
