«ΠΡΟΣΟΧΗ: Εργασίες απομάκρυνσης μολύβδου» γράφει η πινακίδα σε μια εξώπορτα στην Αλταντίνα. «Μπορεί να βλάψει τη γονιμότητα ή το αγέννητο παιδί. Προκαλεί βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα» προειδοποιεί.
Ένα χρόνο μετά τις πυρκαγιές του Ιτον και του Πάλισεϊντς, τις πιο καταστροφικές στην ιστορία του Λος Αντζελες, μια βόλτα στους δρόμους υπενθυμίζει ότι η τοξική κληρονομιά παραμένει, ανέφερε ρεπόρτερ του «Associated Press».
Κάτοικοι, καθαριστές και συνεργεία τοξικών αποβλήτων πηγαινοέρχονται φορώντας μάσκες, γάντια και στολές. Καθαρίζουν με πανιά, ηλεκτρικές σκούπες και πλυστικά μηχανήματα τα σπίτια που δεν έγιναν στάχτη.
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ρύπανσης στους εσωτερικούς χώρους έπειτα από πυρκαγιές δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς. Γνωρίζουμε όμως ότι η στάχτη που μπαίνει από παράθυρα και πόρτες είναι μια τοξική σούπα από σωματίδια απανθρακωμένων αυτοκινήτων, ηλεκτρονικών, βαφών, επίπλων και πλαστικών. Μπορεί να περιέχει φυτοφάρμακα ή άλλα χημικά, πλαστικά, αμίαντο, μόλυβδο και άλλα βαρέα μέταλλα.
Κάτοικοι είπαν ότι τα σπίτια τους μυρίζουν ακόμα «σαν παλιό τασάκι» και ότι συνεχίζουν να βρίσκουν στάχτη όταν καθαρίζουν και ξανακαθαρίζουν τα ντουλάπια.
Ένα χρόνο μετά την καταστροφή, οι εργασίες απορρύπανσης συνεχίζονται
Τοξικός μόλυβδος
Σύμφωνα με μελέτη που μόλις δημοσιεύτηκε στο Environmental Science & Technology Letters, ακόμα και ένα μήνα μετά τις πυρκαγιές, υψηλά επίπεδα πτητικών οργανικών ενώσεων, ορισμένες καρκινογόνες, παρέμεναν στο εσωτερικό των γύρω σπιτιών, εγκυμονώντας κίνδυνο μακροπρόθεσμης έκθεσης για εκατομμύρια κατοίκους.
Σύμφωνα με έκθεση που παρουσίασε τον Νοέμβριο οργάνωση κατοίκων, από τους 50 ιδιοκτήτες σπιτιών που καθάρισαν τις περιουσίες τους, οι περισσότεροι με επαγγελματικά συνεργεία, το 63% ανέφερε ότι τα σπίτια τους παραμένουν μολυσμένα με επικίνδυνα επίπεδα μολύβδου, ο οποίος βλάπτει τον εγκέφαλο, ή/και αμίαντο, ο οποίος προκαλεί καρκίνο.
Τα μέσα επίπεδα μολύβδου ήταν μάλιστα 60 φορές υψηλότερα από τα επιτρεπόμενα. Το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας ανέφερε ότι το 70% των σπιτιών στην πυρκαγιά του Ιτον είχαν κατασκευαστεί πριν από το 1979, όταν ο μόλυβδος χρησιμοποιούταν ευρέως στα χρώματα τοίχων και επίπλων.
Χιλιάδες σπίτια κάηκαν στη μεγάλη πυρκαγιά του Πάλισεϊντς το 2025 (Reuters)
Ανήσυχοι για την υγεία τους, ένα χρόνο μετά, οι κάτοικοι παραμένουν στο έλεος των ασφαλιστικών εταιρειών, οι οποίες συχνά αρνούνται να ελέγξουν τις κατοικίες για τοξικούς ρύπους -αναγκάζοντας όσους ιδιοκτήτες έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν από την τσέπη τους 7 με 10 χιλιάδες δολάρια για τις μετρήσεις. Και μετά τις εργασίες απορρύπανσης, οι χώροι πρέπει να ελεγχθούν ξανά.
Η ρύπανση από τις πυρκαγιές προσελκύει τα τελευταία χρόνια μεγαλύτερο ερευνητικό ενδιαφέρον, καθώς η κλιματική αλλαγή κάνει τις φωτιές συχνότερες και εντονότερες. Πρόσφατες μελέτες έχουν συνδέσει τον καπνό των πυρκαγιών με μείωση των μαθητικών επιδόσεων και αύξηση του κινδύνου Αλτσχάιμερ -για την οποία η ατμοσφαιρική ρύπανση γενικά έχει αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου.
Λιγότερο μελετημένες είναι οι ψυχικές επιπτώσεις από την καταστροφή περιουσιών και την αδυναμία επιστροφής στην κανονικότητα. Μια πρώτη ένδειξη δίνουν δύο μελέτες που δημοσιεύτηκαν φέτος στο JAMA Network και εξέταζαν τη μεγάλη πυρκαγιά που σάρωσε το νησί Μάουι της Χαβάης τον Αύγουστο του 2023.
Η πρώτη μελέτη εξέτασε δεδομένα για περισσότερα από 1.000 ενήλικες που επηρεάστηκαν από την καταστροφή και διαπίστωνε ότι, ακόμα και 14 μήνες μετά, το 63% ανέφερε υπέρταση, το 50% συμπτώματα κατάθλιψης και το 22% μειωμένη αναπνευστική λειτουργία.
Η δεύτερη μελέτη εκτιμούσε ότι τον μήνα μετά τις πυρκαγιές οι αυτοκτονίες και οι θάνατοι από υπερβολική δόση αυξήθηκαν κατά 97% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα προηγούμενων ετών
