Η εμπορική συμφωνία ΕΕ- Mercosur είναι μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες των τελευταίων δεκαετιών. Στόχος της: μείωση δασμών, άνοιγμα αγορών και κοινό πλαίσιο κανόνων για εμπόριο, επενδύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
Με απλά λόγια: λιγότερα σύνορα για τα προϊόντα. Περισσότερες ευκαιρίες για όσους είναι έτοιμοι. Προσοχή όμως στην προστασία των φτηνών προϊόντων που παράγονται εκεί και θα εισαχθούν στην ΕΕ.
Στις 16-12-2025, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατοχύρωσε ισχυρό πλαίσιο προστασίας για τα ευρωπαϊκά αγροτικά προϊόντα γεωγραφικής ένδειξης.
Ανάμεσά τους 21 ελληνικά ΠΟΠ/ΠΓΕ: φέτα, ελιά Καλαμάτας, κρόκος Κοζάνης, μαστίχα Χίου, μανούρι, κεφαλογραβιέρα, ελαιόλαδο Σητείας, κρασιά Νάουσας – Νεμέας – Σαντορίνης – Σάμου – Αμύνταιου, τσίπουρο.
Πρακτικά: τέλος στις απομιμήσεις. Κανείς στη Λατινική Αμερική δεν θα μπορεί να βαφτίζει «φέτα» ένα λευκό τυρί. Σήμερα υπάρχουν. Στην Αργεντινή κυκλοφορεί ακόμα «φέτα Μυκόνου». Αυτό τελειώνει.
Η μεγάλη ευκαιρία για τις ελληνικές εξαγωγές: η Mercosur σημαίνει πρόσβαση σε αγορά 270 εκατ. καταναλωτών. Σήμερα οι συνολικές ελληνικές εξαγωγές προς Mercosur είναι €105 εκατ. ενώ οι συνολικές ελληνικές εισαγωγές από Mercosur €605 εκατ.
Σήμερα οι δασμοί στα ελληνικά προϊόντα εκεί φθάνουν 20% έως 55%. Αρα είμαστε ακριβοί πριν καν φθάσουμε στο ράφι. Με τη συμφωνία ανοίγει ο δρόμος για εξαγωγή προϊόντων-πρωταγωνιστών των ελληνικών εξαγωγών: ελαιόλαδο, ελιές, φέτα, κονσερβοποιημένα ροδάκινα, ακτινίδια. Σήμερα οι δασμοί στο κρέας από Mercosur προς Ευρώπη είναι 40%.
Με τη συμφωνία πέφτουν στο 7%-7,5%.
Οι «αστερίσκοι» της συμφωνίας: Ομως καμία συμφωνία δεν έρχεται χωρίς ρίσκο.Υπάρχουν φόβοι για αυξημένες εισαγωγές φτηνών αγροτικών προϊόντων, πίεση σε ευαίσθητους ευρωπαϊκούς κλάδους και διαφορετικά περιβαλλοντικά και παραγωγικά πρότυπα στη Νότια Αμερική.
Οι ευαίσθητες κατηγορίες χωρίζονται σε δύο ομάδες:
1η κατηγορία – Μηδενικοί δασμοί με ποσοστώσεις
• Για πουλερικά, μέλι, ρύζι, καλαμπόκι, ζάχαρη, αιθανόλη, βοδινό κρέας.
• Για τα πρώτα 5 χρόνια εισέρχονται συγκεκριμένες ποσότητες χωρίς δασμούς.
• Αν ξεπεραστούν τα όρια, επανέρχονται δασμοί.
• Μετά την πενταετία, παραμένει ανώτατο πλαφόν αδασμολόγητων ποσοτήτων.
Με απλά λόγια: αν δεν ενεργοποιηθούν οι ρήτρες προστασίας και οι έλεγχοι, προϊόντα που παράγονται και στην Ελλάδα μπορεί να πιεστούν.
2η κατηγορία – Σταδιακή κατάργηση δασμών σε 4, 7 και 10 έτη
• Για λεμόνια, κρασιά, σταφύλια, πεπόνια, καρπούζια, αβοκάντο, σόγια.
• Μετά τη δεκαετία οι δασμοί μηδενίζονται πλήρως.
• Το κρίσιμο θέμα είναι τα πρότυπα και η ιχνηλασιμότητα.
Σήμερα περίπου 52% των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σε παραγωγικές αλυσίδες στη Mercosur δεν είναι εγκεκριμένα από την ΕΕ και δεν υπάρχει πλήρης ιχνηλασιμότητα της παραγωγής. Η συμφωνία προβλέπει ότι μέσα σε 10 χρόνια τα πρότυπα παραγωγής τους πρέπει να εναρμονιστούν με τα ευρωπαϊκά.
Το συμπέρασμα είναι ότι για τις ελληνικές εξαγωγές ανοίγει μια τεράστια αγορά. Για ορισμένους αγροτικούς κλάδους φέρνει ανταγωνισμό που θέλει άμυνα. Και για όλους απαιτεί σοβαρή εποπτεία.
Ο κ. Συμεών Διαμαντίδης είναι πρόεδρος ΣΕΒΕ – Συνδέσμου Εξαγωγέων
