Στον παγωμένο ορίζοντα της Γροιλανδίας, όπου οι παγετώνες συναντούν τη γεωπολιτική φιλοδοξία, η Ευρώπη διαβάζει τα σημάδια των καιρών. Η επιστροφή της σκληρής ρητορικής από τον Ντόναλντ Τραμπ και οι απροκάλυπτες αναφορές σε «δύσκολους τρόπους» απόκτησης εδαφών έχουν σημάνει συναγερμό σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Το αποτέλεσμα: μια σπάνια κινητοποίηση με επίκεντρο το ΝΑΤΟ και στόχο να αποδειχθεί ότι η ασφάλεια του Αρκτικού Βορρά δεν χρειάζεται μονομερείς λύσεις.
Η ευρωπαϊκή αντεπίθεση στη Γροιλανδία
Σύμφωνα με το Bloomberg, Hνωμένο Βασίλειο και Γερμανία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή μιας άτυπης συμμαχίας ευρωπαϊκών χωρών που εξετάζουν την ενίσχυση της στρατιωτικής τους παρουσίας στη Γροιλανδία. Η πρωτοβουλία δεν στοχεύει μόνο στη φυσική αποτροπή κινδύνων, αλλά και σε ένα πολιτικό μήνυμα προς την Ουάσινγκτον: η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ έχουν την ικανότητα να διασφαλίσουν την περιοχή χωρίς επιβολή τετελεσμένων.
Το σχέδιο «Arctic Sentry»
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται γερμανική πρόταση για τη δημιουργία μιας κοινής νατοϊκής αποστολής, με την ονομασία «Arctic Sentry». Το μοντέλο θυμίζει έντονα το «Baltic Sentry», που ενεργοποιήθηκε για την προστασία κρίσιμων υποδομών στη Βαλτική Θάλασσα. Στόχος είναι η επιτήρηση, η αποτροπή και η σταθερότητα σε μια περιοχή όπου τα στρατηγικά συμφέροντα πολλαπλασιάζονται λόγω ενεργειακών πόρων και νέων ναυτικών οδών.
Η σκιά Τραμπ και ο φόβος της μονομέρειας
Η ευρωπαϊκή κινητικότητα επιταχύνθηκε μετά την πρόσφατη αμερικανική επιχείρηση στη Λατινική Αμερική και τη σκληρή ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία. Δηλώσεις περί «εύκολου» ή «δύσκολου» τρόπου επίτευξης συμφωνίας ενίσχυσαν τους φόβους ότι ο Λευκός Οίκος είναι διατεθειμένος να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για να επιβάλει τις επιδιώξεις του, ακόμη και εις βάρος της συνοχής του ΝΑΤΟ.
Στάρμερ: πειθώ αντί σύγκρουσης
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ακολουθεί πιο μετριοπαθή γραμμή, επιδιώκοντας να πείσει την Ουάσινγκτον για τη χρησιμότητα της ευρωπαϊκής «σκληρής και ήπιας ισχύος». Σε επαφές με τον Τραμπ, αλλά και με τον Εμανουέλ Μακρόν και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, υπογράμμισε ότι η αποτροπή μιας πιο επιθετικής Ρωσίας στον Υψηλό Βορρά απαιτεί συλλογική δράση και όχι διμερείς πιέσεις.
Η διπλωματία της Κοπεγχάγης
Την ίδια ώρα, η Δανία και η αυτόνομη κυβέρνηση της Γροιλανδίας επιχειρούν να ρίξουν τους τόνους. Επικείμενη επίσκεψη στην Ουάσινγκτον στοχεύει στη διόρθωση, όπως λένε, υπερβολικών ή εσφαλμένων εκτιμήσεων περί ασφάλειας. Για την Κοπεγχάγη, το διακύβευμα δεν είναι μόνο γεωστρατηγικό αλλά και θεσμικό: η κυριαρχία και η βούληση των κατοίκων της Γροιλανδίας.
ΝΑΤΟ, Ρωσία και Κίνα στο φόντο
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, ενόψει συνάντησής του με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθαρίζει ότι η ασφάλεια της Αρκτικής συνδέεται με τις «παλιές και νέες αντιπαλότητες» της Ρωσίας και της Κίνας. Η συζήτηση για τη Γροιλανδία, τονίζει, πρέπει να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο νατοϊκό πλαίσιο που λαμβάνει υπόψη τόσο τους συμμάχους όσο και τους τοπικούς πληθυσμούς.
Το πραγματικό διακύβευμα
Πέρα από τις δηλώσεις και τα σχέδια αποστολών, η υπόθεση της Γροιλανδίας λειτουργεί ως τεστ αντοχής για το ΝΑΤΟ. Θα επικρατήσει η συλλογική ασφάλεια ή η πολιτική των τετελεσμένων; Για την Ευρώπη, η απάντηση μοιάζει σαφής: στον παγωμένο Βορρά, η σταθερότητα περνά μέσα από τη συνεργασία — όχι μέσα από απειλές.
