Ο πόλεμος στο Ιράν και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ έχουν στραγγαλίσει τις εξαγωγές ενέργειας της περιοχής, πλήττοντας τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και τους γείτονές τους στον Κόλπο. Η απόφασή τους να αποχωρήσουν απο τον OPEC, οδηγεί τον τρίτο μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου του Οργανισμού να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο.
Σταθερή πολιτική του Οργανισμού ήταν να επιβάλλει ποσοστώσεις παραγωγής στα μέλη του προκειμένου να διατηρήσει τις τιμές σταθερές και, κατά προτίμηση, υψηλές. Τα τελευταία χρόνια, αυτά τα όρια έχουν γίνει ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα για τα ΗΑΕ, τροφοδοτώντας την αντιπαλότητα με τη Σαουδική Αραβία, το μεγαλύτερο εξαγωγέα του OPEC και -κυρίως- αυτού που de facto επέβαλε τους κανόνες.
Κατά καιρούς, οι Σαουδάραβες έχουν προσπαθήσει ακόμη και να τιμωρήσουν τα ΗΑΕ αυξάνοντας την παραγωγή για να ρίξουν τις τιμές, αναφέρει ο Economist. Τα ΗΑΕ, τα οποία παρήγαγαν 3,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (b/d) τον Φεβρουάριο, διέθεταν περίπου 600.000 b/d εφεδρικής παραγωγικής ικανότητας πριν από την έναρξη του πολέμου.
Η διαφοροποίηση και οι νέες επενδύσεις των ΗΑΕ
Τα Εμιρατα επενδύουν τεράστια ποσά σε υποδομές παραγωγής και νέες εξερευνήσεις με στόχο την αύξηση της συνολικής παραγωγικής του ικανότητας στα 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έως το 2027. Απαλλαγμένα από τους περιορισμούς που επιβάλλει η συμμετοχή της στον ΟΠΕΚ, θα έχουν την ελευθερία να αντλούν όσο πετρέλαιο επιθυμούν— τουλάχιστον μόλις ανοίξει το Στενό του Ορμούζ και μπορέσει να το εξάγει.
Οι αγορές ενέργειας έχουν γίνει όλο και πιο απαισιόδοξες τις τελευταίες ημέρες. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Αμερικής και Ιράν βρίσκονται σε αδιέξοδο. Είτε μέσα είτε έξω από τον ΟΠΕΚ, οι εξαγωγές των ΗΑΕ περιορίζονται από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν: επί του παρόντος, μπορούν να διοχετεύσουν στις παγκόσμιες αγορές μόνο τα περίπου 1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα που μπορούν να αντλήσουν στη Φουτζάιρα, ένα λιμάνι στην ακτή τους που βρίσκεται ανατολικά του στενού.
Οποιαδήποτε μεγάλη αύξηση της παραγωγής θα εξαρτηθεί από το άνοιγμα του στενού και την επανέναρξη των εξαγωγών δια θαλάσσης. Στις 28 Απριλίου, το Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τις τιμές του πετρελαίου, ανέβηκε πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός στον Κόλπο, πριν από τρεις εβδομάδες. Η δήλωση των ΗΑΕ , για την αποχώρηση απο τον OPEC, δεν επηρέασε σχεδόν καθόλου την τιμή.
Το πλήγμα στην επιρροή του OPEC
Τα ΗΑΕ έχουν εξετάσει στο παρελθόν την ιδέα της αποχώρησης από τον ΟΠΕΚ. Ο οργανισμός μπορεί να επιβιώσει από μια τέτοια αποχώρηση. Το Κατάρ, το οποίο παράγει τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου αλλά συγκριτικά λίγο αργό πετρέλαιο, αποχώρησε το 2019. Άλλα μέλη, όπως η Αγκόλα και ο Ισημερινός, έχουν επίσης αποχωρήσει τα τελευταία χρόνια. Και τα ΗΑΕ ήταν από πολλές απόψεις προβληματικά. Παραβίαζαν τους κανόνες του καρτέλ σε μεγάλη κλίμακα. Ορισμένοι εμπειρογνώμονες υπολόγιζαν ότι η υπερπαραγωγή τους ανερχόταν σε 200.000 έως 300.000 βαρέλια την ημέρα.
Παρ’ όλα αυτά, η αποχώρηση των ΗΑΕ θα αποτελέσει πλήγμα για την επιρροή του ΟΠΕΚ στις αγορές πετρελαίου. Η αυξανόμενη παραγωγή στην Αμερική τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει ήδη μειώσει το μερίδιο του ΟΠΕΚ στην παγκόσμια παραγωγή, αποδυναμώνοντας την επιρροή του στις τιμές. Μόλις ξαναρχίσουν οι εξαγωγές πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, η Σαουδική Αραβία —η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη εφεδρική παραγωγική ικανότητα από όλα τα μέλη του μπλοκ— θα πρέπει να περιορίσει περισσότερο την παραγωγή της αν θέλει να στηρίξει τις τιμές.
Πιο άμεσα, η απόφαση των ΗΑΕ αποτελεί ένδειξη των περιφερειακών εντάσεων σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των επιπτώσεων του πολέμου. Είναι πιθανό να φανταστεί κανείς ότι οι επιθέσεις του Ιράν θα έφερναν πιο κοντά τα Εμιράτα και τους περιφερειακούς συμμάχους τους. Αντίθετα, ο πόλεμος ενδέχεται να έχει οξύνει τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ τους. Ενώ ορισμένες χώρες του Κόλπου, όπως το Ομάν, έχουν υιοθετήσει έναν συμβιβαστικό τόνο όσον αφορά το Ιράν, η στάση των ΗΑΕ συχνά ακούγεται σημαντικά πιο πολεμική.
Οι σχέσεις με ΗΠΑ
Τα Εμιράτα δέχτηκαν σφοδρές επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και drones. Οι ηγέτες τους επέκριναν τους γείτονές τους για την αποτυχία τους να υποστηρίξουν την άμυνά τους. Ο πόλεμος τα ενθάρρυνε να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με το Ισραήλ και την Αμερική. Ο ΟΠΕΚ ειναι από καιρό ένας αντπιπαλος για τον Ντοναλντ Τραμπ: τον έχει κατηγορήσει επανειλημμένα για την αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Συνεπώς, η αποχώρηση από αυτόν μπορεί να κάνει τα ΗΑΕ πιο αγαπητά στον Αμερικανό πρόεδρο.
Και οι ολοένα και στενότερες σχέσεις με την Αμερική θα μπορούσαν να στηρίξουν την ανάκαμψη των ΗΑΕ μόλις τελειώσει ο πόλεμος. Στις 22 Απριλίου, ο Σκοτ Μπέσεντ, υπουργός Οικονομικών του κ. Τραμπ, δήλωσε ότι η Αμερική εξετάζει το ενδεχόμενο να προσφέρει οικονομική βοήθεια για τη στήριξη της οικονομίας των ΗΑΕ — ένα σημάδι της εμβάθυνσης των δεσμών μεταξύ των δύο συμμάχων.
Τα ΗΑΕ ελπίζουν ότι η απελευθέρωσή τους από τις ποσοστώσεις παραγωγής του ΟΠΕΚ θα τους βοηθήσει να αναπληρώσουν τα ταμεία τους μόλις ξαναρχίσουν οι εξαγωγές πετρελαίου μέσω του Ορμούζ. Μέρος των εσόδων μπορεί να διοχετευθεί σε έργα που θα επιτρέψουν στις εξαγωγές τους να παρακάμψουν το Ορμούζ, όπως η κατασκευή ενός δεύτερου αγωγού προς τη Φουτζάιρα.
Δεν είναι ακόμη σαφές αν ο ίδιος ο ΟΠΕΚ θα καταστεί θύμα του πολέμου στον Κόλπο. Αλλά ακόμη και αν αυτό δεν αποδειχθεί μοιραίο για τον οργανισμό, η αποχώρηση των ΗΑΕ θα επιδεινώσει περαιτέρω τις σχέσεις τους με τη Σαουδική Αραβία. Οι ηγέτες των Εμιράτων ενδέχεται να θεωρήσουν ότι αυτό είναι ένα μικρό τίμημα που πρέπει να πληρώσουν για να διατηρήσουν την υποστήριξη των ΗΠΑ.
VIA: www.ot.gr
