Ένας νεοσύστατος φορέας της Κίνας με την ονομασία Ινστιτούτο Αξιοποίησης Ραδιοφάσματος και Τεχνολογικής Καινοτομίας υπέβαλε αιτήσεις για δύο δορυφορικούς στόλους στα πρότυπα αντίστοιχων στόλων όπως το Starlink της Spacex, της διαστημικής εταιρείας του Ελον Μασκ. Στις αιτήσεις αναφέρεται ότι οι δύο στόλοι με τις ονομασίες CTC 1 και CTC 2 θα περιλαμβάνουν 96,714 δορυφόρους ο καθένας κατανεμημένους σε 3,660 διαφορετικές τροχιές.
Αν ολοκληρωθεί αυτός ο νέος κινεζικός μεγαστόλος ή μεγααστερισμός όπως χαρακτηρίζονται επίσης αυτά τα δορυφορικά σμήνη θα επισκιάσει ακόμη και τη φιλόδοξη πρόθεση της SpaceX να θέσει σε τροχιά περίπου 50 χιλιάδες δορυφόρους Starlink. Αν δοθεί ή έγκριση οι CTC 1 και CTC 2 θα αποτελέσουν τη μεγαλύτερη συγκέντρωση δορυφόρων που έχει τοποθετηθεί ποτέ σε τροχιά και ουσιαστικά θα αποκλείσουν ανταγωνιστές από μια περιοχή της χαμηλής γήινης τροχιάς.
Καθώς οι κινεζικές αρχές παραμένουν σιωπηλές σχετικά με τη σκοπούμενη χρήση των δορυφόρων, ειδικοί έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι ο αστερισμός ενδέχεται να εκτελεί όχι μόνο τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες αλλά και στρατιωτικές αποτελώντας ένα νέο σημαντικό γεωπολιτικό όπλο της Κίνας που θα απειλεί την ασφάλεια ή την άμυνα άλλων χωρών.
Όπως αναφέρουν κινεζικά μέσα ενημέρωσης το Πανεπιστήμιο Αεροναυτικής και Αστροναυτικής της Ναντζίνγκ υποστηρίζει ότι οι δορυφόροι θα εγκατασταθούν στην ασφάλεια του ηλεκτρομαγνητικού χώρου χαμηλού ύψους σε ολοκληρωμένα συστήματα αμυντικής ασφάλειας στην αξιολόγηση της ηλεκτρομαγνητικής ασφάλειας του εναέριου χώρου και σε υπηρεσίες εποπτείας της ασφάλειας του χαμηλού εναέριου χώρου.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι αστερισμοί ενδέχεται να διαδραματίσουν ρόλο παρόμοιο με εκείνον των δορυφόρων Starshield που αποτελούν ένα υποτμήμα του στόλου Starlink και χρησιμοποιούνται από τον αμερικανικό στρατό για ασφαλή εντοπισμό και επικοινωνίες.
Η διαδικασία και οι ανησυχίες
Οι δύο αιτήσεις κατατέθηκαν στη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών έναν οργανισμό του ΟΗΕ που κατανέμει τα δικαιώματα χρήσης φάσματος στο Διάστημα. Με την κατάθεση των αιτήσεων άλλοι φορείς θα πρέπει να αποδείξουν στη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών ότι νέοι δορυφόροι σε αυτές τις τροχιές δεν θα παρεμβαίνουν στη λειτουργία του αστερισμού. Οι δορυφόροι αυτοί θα μπορούσαν να έχουν πλήθος αθώων χρήσεων από την παρακολούθηση ακραίων καιρικών φαινομένων και την παροχή πλοήγησης σε αεροσκάφη έως την προσφορά υπηρεσιών επικοινωνίας τύπου Starlink.
Ωστόσο οι αιτήσεις έρχονται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης μεταξύ των διαστημικών φιλοδοξιών της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Όχι μόνο οι δύο χώρες ανταγωνίζονται για το ποια θα είναι η πρώτη που θα εγκαθιδρύσει μόνιμη παρουσία στη Σελήνη αλλά ανταγωνίζονται και για την κυριαρχία στη χαμηλή γήινη τροχιά. Οι στρατιωτικοί δορυφόροι αποτελούν μέρος του λεγόμενου «πλέγματος εξόντωσης», ενός αυτοματοποιημένου δικτύου που συνδέει αισθητήρες, δορυφόρους, συστήματα επικοινωνιών και όπλα.
Στον πόλεμο στην Ουκρανία, οι δορυφορικές επικοινωνίες και η δυνατότητα παρεμβολής των εχθρικών δορυφόρων υπήρξαν κρίσιμες για τη διαμόρφωση της σύγκρουσης. Επιπλέον, αναλυτές έχουν εκφράσει πρόσφατα ανησυχίες ότι η συμπεριφορά των κινεζικών δορυφόρων γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτη και επικίνδυνη.
Ο στρατός της Κίνας επιδιώκει την ολοένα και μεγαλύτερη ανάπτυξη διαστημικού εξοπλισμού για παροχή επικοινωνιών και επιτήρησης. Οι ειδικοί ανησυχούν ότι αυτός τεράστιος δορυφορικός στόλος θα μπορούσε να αποτελεί μέρος αυτής της ικανότητας. Η Κίνα φαίνεται επίσης να δοκιμάζει δορυφόρους που είναι ικανοί να πραγματοποιούν ταχείς ελιγμούς και να κινούνται γύρω από τη ζώνη της γεωστατικής τροχιάς, να επαναφέρουν δορυφόρους που χάνουν ύψος ή ενδεχομένως να σαμποτάρουν αντίπαλο διαστημικό εξοπλισμό.
Μιλώντας σε εκδήλωση του Chatham House τον Μάρτιο ο Ρον Λερτς αναπληρωτής επικεφαλής Διαστημικών Επιχειρήσεων Πληροφοριών της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ δήλωσε ότι υπάρχουν αρκετοί δορυφόροι που οι Κινέζοι αποκαλούν πειραματικούς δορυφόρους επικοινωνιών στη γεωστατική τροχιά και ότι αυτοί μετακινούνται πολύ συχνά κατά μήκος της ζώνης κάτι που είναι ασυνήθιστο για δορυφόρους που προορίζονται για επικοινωνίες.
Πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν σήμερα μεγάλο κίνδυνο λόγω της πρωτοφανούς ανάπτυξης αλλά και του ανεξέλεγκτου ανταγωνισμού. Από την πλευρά της, η Κίνα έχει ξεκαθαρίσει ότι θεωρεί το Διάστημα νόμιμο πεδίο ανταγωνισμού με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήδη από το 2021 ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε δηλώσει ότι το Διάστημα αποτελεί ένα σημαντικό στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο για τη χώρα το οποίο πρέπει να διαχειρίζεται και να αξιοποιείται σωστά και κυρίως, να προστατεύεται.
Μπλόφα;
Η Κίνα διαθέτει σήμερα περίπου χίλιους δορυφόρους σε τροχιά αριθμός που αποτελεί σημαντική αύξηση σε σχέση με τους περίπου 40 δορυφόρους το 2010. Ενώ αυτοί οι δύο νέοι αστερισμοί θα μπορούσαν να ενταχθούν στη διευρυνόμενη στρατιωτική παρουσία της Κίνας στο Διάστημα η πιο σοβαρή ανησυχία είναι ότι ενδέχεται να αποτελούν μέρος μιας «αρπαγής εδάφους».
Καταθέτοντας τις αιτήσεις στη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών, το Ινστιτούτο Αξιοποίησης Ραδιοφάσματος και Τεχνολογικής Καινοτομίας έχει ουσιαστικά δεσμεύσει ένα τεράστιο τμήμα τροχιάς. Σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης πρέπει να εκτοξευθεί τουλάχιστον ένας δορυφόρος εντός επτά ετών από την αρχική κατάθεση με άλλα επτά χρόνια διαθέσιμα για την ολοκλήρωση της εκτόξευσης όλων των δορυφόρων.
Η Κίνα μπορεί να έχει νόμιμους στόχους για την κατασκευή αυτών των αστερισμών, αλλά τίποτα δεν την εμποδίζει να καταθέσει μια «εικονική» αίτηση απλώς για να δεσμεύσει έναν τομέα του Διαστήματος για μελλοντική χρήση. Η Βικτόρια Σάμσον, διευθύντρια ασφάλειας και σταθερότητας του διαστήματος στο Secure World Foundation δήλωσε στο New Scientist ότι είναι πιθανό απλώς να προσπαθούν να δημιουργήσουν χώρο για αργότερα.
Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που μια χώρα επιχειρεί έναν τέτοιο ελιγμό. Το 2021, η Ρουάντα κατέθεσε αίτηση για έναν αστερισμό 327.000 δορυφόρων σε 27 τροχιές τον οποίο δεν είχε καμία ρεαλιστική δυνατότητα να υλοποιήσει. Παρομοίως φαίνεται εξαιρετικά απίθανο ότι ακόμη και η Κίνα διαθέτει τη δυνατότητα να ολοκληρώσει τους CTC 1 και CTC 2 ακόμη κι αν το επιθυμούσε.
Ο κινεζικός εμπορικός τομέας μπορεί σήμερα να παράγει περίπου 300 διαστημικά οχήματα τον χρόνο με σχέδια να αυξηθεί ο αριθμός στα 600 ενώ το κράτος μπορεί να παράγει μερικές εκατοντάδες επιπλέον. Η Κίνα δεν διαθέτει επίσης την απαιτούμενη εκτοξευτική ικανότητα έχοντας εκτοξεύσει μόλις 94 πυραύλους πέρυσι. Αυτό καθιστά πιθανό ότι η αίτηση αποτελεί μια μορφή «αρπαγής τροχιάς» για μελλοντική χρήση.
Για να τεθούν σε τροχιά 200,000 δορυφόροι, η Κίνα θα έπρεπε να εκτοξεύει 500 δορυφόρους την εβδομάδα κάθε εβδομάδα επί επτά χρόνια. Το 2025 η Κίνα εκτόξευσε αριθμό ρεκόρ 92 πυραύλων στο διάστημα αλλά για την ολοκλήρωση του έργου θα απαιτούνταν εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες εκτοξεύσεις.
Ακόμη και εντός της Κίνας, οι ειδικοί δεν φαίνεται να πιστεύουν σοβαρά ότι το έργο αυτό θα ολοκληρωθεί ποτέ. Ο Γιανγκ Φενγκ, γενικός διευθυντής της εμπορικής κατασκευάστριας δορυφόρων Spacety δήλωσε σε κινεζικά μέσα ότι το να προηγείσαι στις αιτήσεις δεν σημαίνει ότι θα υπερισχύσεις στην τελική υλοποίηση.
Πρόσθεσε ότι η μετατροπή αυτών των σχεδίων σε λειτουργικούς αστερισμούς αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις σε επίπεδο μηχανικής συστημάτων, κατασκευής και εκτοξεύσεων. Αυτό καθιστά πιο πιθανό το ενδεχόμενο η Κίνα απλώς να επιχειρεί να δεσμεύσει ένα μεγάλο τμήμα τροχιάς για μελλοντική χρήση.
Ίσως ειρωνικά, αυτή η κίνηση έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες αφότου η Κίνα κατηγόρησε τη SpaceX ότι δημιουργεί ανησυχίες για την ασφάλεια δεσμεύοντας τμήματα τροχιάς με τους δικούς της δορυφορικούς αστερισμούς. «Με την ανεξέλεγκτη εξάπλωση εμπορικών δορυφορικών αστερισμών από μια συγκεκριμένη χώρα, και ελλείψει αποτελεσματικής ρύθμισης, έχουν προκύψει έντονες προκλήσεις ασφάλειας», δήλωσε Κινέζος εκπρόσωπος σε άτυπη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
