Μπροστά στον κίνδυνο διακοπής της πρόσβασης στο Διαδίκτυο βρίσκονται περίπου 1.200 σχολεία της χώρας καθώς και πλήθος δημοτικών και άλλων κρατικών υπηρεσιών αν δεν υπάρξει άμεσα σύμβαση για την αποκατάσταση βλαβών στα Μητροπολιτικά Δίκτυα Οπτικών Ινών (ΜΑΝ) που λειτουργούν σήμερα σε δεκάδες ΟΤΑ ανά την Ελλάδα. Η σχετική σύμβαση συντήρησης των συγκεκριμένων τηλεπικοινωνιακών υποδομών λήγει στις 30 Ιουνίου χωρίς μέχρι σήμερα να έχει δοθεί λύση.
Εδώ και εβδομάδες έχουν ενημερωθεί στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και στην αρμόδια Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων για το «πολύ σοβαρό και επείγον θέμα εξεύρεσης των απαραίτητων κονδυλίων καθώς και προσδιορισμού του συμβατικού πλαισίου αντιμετώπισης» των βλαβών στα δίκτυα ΜΑΝ.
Το έργο «ΜΑΝ ΙΙΙ», που υλοποιείται μέσω της σύμβασης 2038/16-09-2022 μεταξύ της Κοινωνία της Πληροφορίας (ΚτΠ) και του ΟΤΕ, βρίσκεται σε εξέλιξη επί 42 μήνες. Η αρχική σύμβαση και η πρώτη σύμβαση Προαίρεσης έχουν ήδη λήξει, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η δεύτερη σύμβαση προαίρεσης, η οποία λήγει στις 30 Ιουνίου. Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο προϋπολογισμός της σύμβασης έχει ουσιαστικά εξαντληθεί: στα τέλη Μαρτίου υπήρχαν διαθέσιμα μόνον περίπου 30.000 ευρώ, καθώς και το τίμημα των υπηρεσιών βασικής υποστήριξης μέχρι τη λήξη της σύμβασης. Από την άλλη, δημιουργούνται σε σχεδόν καθημερινή βάση νέες βλάβες στο δίκτυο, οι οποίες απαιτούν άμεση αποκατάσταση.
Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στα στοιχεία λειτουργίας των ΜΑΝ. Ο δημόσιος τομέας 68 σημαντικών πόλεων της χώρας – μεταξύ των οποίων Μυτιλήνη, Χίος, Ηράκλειο, Πάτρα, Λάρισα, Βόλος, Ιωάννινα, Καβάλα, Ρόδος, Χανιά, Κέρκυρα και Καλαμάτα – εξυπηρετείται ως προς την τηλεφωνία και την πρόσβαση δεδομένων κατά βάση από τα δίκτυα ΜΑΝ. Σήμερα είναι ενεργά συνδεδεμένοι 3.022 Δημόσιοι Φορείς, στους οποίους περιλαμβάνονται 671 υπηρεσίες με πρόσβαση και τηλεφωνία από την περίοδο του έργου ΣΥΖΕΥΞΙΣ Ι (Δήμοι, Νοσοκομεία, θέσεις του Πυροσβεστικού Σώματος, Διοικητήρια, Περιφέρειες, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ΔΟΥ, Μουσεία), 1.200 Σχολεία και 70 επιπλέον φορείς συνδεδεμένοι στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο, καθώς και Δικαστικά Μέγαρα, Εισαγγελίες, Φορείς της ΔΥΠΑ και Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας.
Στους 42 μήνες λειτουργίας του έργου ΜΑΝ ΙΙΙ έχουν διαπιστωθεί 4.050 βλάβες, εκ των οποίων το 69% (2.763) ήρθησαν με μηδενικό κόστος στο πλαίσιο των υποχρεώσεων βασικής υποστήριξης του αναδόχου, ενώ για τις υπόλοιπες 1.287 βλάβες (31%) απαιτήθηκε εργασία στο πεδίο. Όπως αναφέρουν τα ίδια στελέχη του υπουργείου, εμφανίζονται κατά μέσο όρο πάνω από τρεις βλάβες ανά ημερολογιακή ημέρα, που επηρεάζουν τη λειτουργία σχολείων, νοσοκομείων, δικαστηρίων, διοικητηρίων, δημαρχείων και ΔΟΥ στις 68 πόλεις, με τη συχνότητα να αυξάνεται κατά τους χειμερινούς μήνες λόγω τοπικών καιρικών φαινομένων.
Παράλληλα, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το έργο ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ, στο οποίο προβλέπεται η μετάπτωση 35.000 φορέων. Από τον Σεπτέμβριο του 2023 έχουν υλοποιηθεί 1.642 μεταπτώσεις φορέων στο ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ μέσω των ΜΑΝ, ενώ εντός του 2026 πρέπει να γίνουν και οι υπολειπόμενες 1.380 μεταπτώσεις, ώστε να μεταπέσει το σύνολο των άνω των 3.000 προβλεπόμενων φορέων. Σε 1.540 από αυτούς τους φορείς είναι σε εξέλιξη έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, προϋπόθεση για τα οποία είναι η ύπαρξη Δημόσιου Δικτύου που στις συγκεκριμένες περιπτώσεις λειτουργεί μέσω των ΜΑΝ.
Η οικονομική σημασία των ΜΑΝ είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Σύμφωνα με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για τους 3.022 φορείς που είναι συνδεδεμένοι στα ΜΑΝ προβλέπεται στις Συμβάσεις του ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ η καταβολή μηδενικού τέλους στους Παρόχους ΟΤΕ, Vodafone και Nova. Σε αντίθετη περίπτωση, το κόστος των συνδέσεων για τον τακτικό προϋπολογισμό θα υπερέβαινε τα 16 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, με συνολική επιβάρυνση περίπου 48 εκατομμυρίων ευρώ ανά τριετία. Σε αυτή την εξοικονόμηση προστίθενται 500.000 ευρώ από τις συνδέσεις του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ από τις διασυνδέσεις σκοτεινής ίνας του ΕΔΥΤΕ και υπηρεσιών των δήμων.
Από το υπουργείο εξηγούν και τους λόγους που οδήγησαν στην ταχύτερη ανάλωση του προϋπολογισμού του έργου. Διαπιστώθηκε ότι τα δίκτυα είχαν λειτουργήσει επί μεγάλα διαστήματα χωρίς συντήρηση, με αποτέλεσμα να συσσωρευτεί σημαντικός αριθμός βλαβών, πολλές από τις οποίες ήταν αφανείς. Σε αυτές προστέθηκαν κακοτεχνίες της αρχικής κατασκευής από την περίοδο της Πρόσκλησης 93/2004, η μη ανανέωση του ενεργού εξοπλισμού, που στην πλειοψηφία του είναι εκτός υποστήριξης των κατασκευαστών λόγω παλαιότητας, οι ζημιές από τον τυφώνα Daniel στα δίκτυα ΜΑΝ της Θεσσαλίας (που απαίτησαν πάνω από 350.000 ευρώ για την αποκατάστασή τους), καθώς και η πυρκαγιά της Αχαΐας, όπου η φωτιά εισήλθε για πρώτη φορά εντός του αστικού ιστού της Πάτρας προκαλώντας ζημιές 50.000 ευρώ. Επιπλέον, χρειάστηκε μαζική αντικατάσταση τερματικών διατάξεων Media Converters εικοσαετίας στα σχολεία.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΚτΠ ΑΕ από το αρχικό εγκεκριμένο Τεχνικό Δελτίο που προέβλεπε δαπάνη 6.200.000 ευρώ, μετά τη διαγωνιστική διαδικασία κατακυρώθηκε για το έργο, μαζί με τις προαιρέσεις, ποσό 4.899.608,03 ευρώ. Μέχρι τα τέλη Μαρτίου είχαν τιμολογηθεί υπηρεσίες αξίας 4.424.569,62 ευρώ, ενώ υπολείπεται η εκτέλεση υπηρεσιών ύψους 465.038,40 ευρώ. Σε αυτές περιλαμβάνονται υπηρεσίες βασικής υποστήριξης μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026 αξίας 160.285,50 ευρώ και εργασίες άρσης βλαβών ύψους 304.752,90 ευρώ, που στην πλειοψηφία τους έχουν ήδη ανατεθεί. Όπως επισημαίνουν αρμόδια στελέχη, για ορισμένες νεοεμφανιζόμενες βλάβες δεν πραγματοποιείται πλέον ανάθεση εργασιών άρσης, αλλά η αντιμετώπισή τους περιορίζεται σε περιστασιακές αναδρομολογήσεις, οι οποίες συνεπάγονται απώλεια εφεδρείας, γεγονός ιδιαίτερα κρίσιμο για την αδιάλειπτη λειτουργία των φορέων και του δικτύου.
Με βάση τη στατιστική εμφάνισης βλαβών, εκτιμάται ότι μέχρι τις αρχές του 2027 θα προκύψουν περισσότερες από 650 πρόσθετες βλάβες, με μέσο κόστος άνω των 1.287 ευρώ ανά βλάβη. Συνεπώς, για τις ανάγκες του 2026 κρίνεται αναγκαία η χρηματοδότηση εργασιών ύψους μεγαλύτερου από 1,04 εκατ. ευρώ, ή 1,29 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Ως μόνη εφικτή λύση μέχρι την υπογραφή νέας Προγραμματικής Συμφωνίας και νέας σύμβασης για διάδοχο έργο, η ΚτΠ προτείνει την υλοποίηση ενός έργου «γέφυρα» μέσω προσφυγής στο άρθρο 32 του Νόμου 4412/2016, διαδικασία για την οποία απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.) και η προηγούμενη εξασφάλιση χρηματοδότησης. Ο υφιστάμενος ανάδοχος, ο ΟΤΕ, του οποίου η σύμβαση λήγει στις 30 Ιουνίου 2026, είναι η ταχύτερη λύση για την αποφυγή εκπλήξεων αφού έχει καθυστερήσει η προκήρυξη νέου διαγωνισμού εδώ και μήνες.
VIA: www.powergame.gr
