«Σοκ: Κλείνουν τα Social Media για τους Νέους κάτω των 16 στην Αυστραλία – Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον τους!»

Η Αυστραλία γράφει ιστορία, καθιστώντας τον εαυτό της πρωτοπόρο σε έναν από τους πιο τολμηρούς πειραματισμούς που σχετίζονται με το διαδίκτυο. Από τις 10 Δεκεμβρίου, τίθεται σε πλήρη εφαρμογή η νομοθεσία που απαγορεύει την πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά και εφήβους κάτω των 16 ετών. Αυτή η ανατρεπτική κίνηση δημιουργεί έντονο διάλογο και ανησυχίες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η κυβέρνηση του Anthony Albanese φιλοδοξεί να εκπληρώσει μια δέσμευση που είχε αναλάβει πέρυσι, παρά την έντονη πίεση από κολοσσούς της τεχνολογίας και οργανώσεις που υπερασπίζονται τα ψηφιακά δικαιώματα. Είναι η πρώτη φορά που μια τέτοια νομοθεσία τίθεται σε εφαρμογή, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει ευρείες επιπτώσεις στην ψηφιακή ζωή της νεολαίας.

Η «Μεγάλη Έξοδος» από Instagram και Facebook

Καθώς η αντίστροφη μέτρηση για την εφαρμογή του μέτρου πλησιάζει στο τέλος της, η Meta (μητρική εταιρεία των Facebook και Instagram) έχει ήδη αρχίσει διαδικασίες εκκαθάρισης. Χιλιάδες έφηβοι χρήστες στην Αυστραλία λαμβάνουν ειδοποιήσεις ότι οι λογαριασμοί τους θα απενεργοποιηθούν έως ότου αποδεδειγμένα έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους.

Η κατάσταση είναι πρωτοφανής: οθόνες που μαυρίζουν για τους ανηλίκους και pop-up μηνύματα που ανακοινώνουν ότι η πρόσβαση απαγορεύεται βάσει της νέας ομοσπονδιακής νομοθεσίας δίνουν το στίγμα της αλλαγής. Πλατφόρμες όπως το TikTok, το Snapchat, το X (πρώην Twitter), το Reddit, αλλά και οι γίγαντες της Meta επηρεάζονται αναπόφευκτα από αυτήν την εξέλιξη.

Πρόστιμα-Μαμούθ και Ευθύνη στις Πλατφόρμες

Η καρδιά της νέας νομοθεσίας μεταθέτει τη βαρύτητα της ευθύνης αποκλειστικά στους τεχνολογικούς γίγαντες και όχι στους γονείς ή στους ίδιους τους νέους. Προβλέπονται αυστηρά πρόστιμα έως και 49,5 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας (περίπου 30 εκατ. ευρώ) για τις εταιρείες που θα αποτύχουν να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας και θα επιτρέψουν την είσοδο σε ανηλίκους.

Αυτό έχει προκαλέσει έναν αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ταυτοποίησης, που κυμαίνονται από τη σάρωση προσώπου (facial recognition) έως τη διασταύρωση στοιχείων μέσω τραπεζικών δεδομένων ή κρατικών εγγράφων. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία εγείρει ανησυχίες για ζητήματα ιδιωτικότητας, καθώς πολλοί επικρίνουν την πιθανότητα «φακελώματος» των πολιτών στο όνομα της προστασίας των παιδιών.

Αντιδράσεις: Από τον Musk μέχρι τους Ειδικούς

Οι αντιδράσεις είναι πολλές και ποικίλες. Ο Elon Musk, ιδιοκτήτης του X, χαρακτηρίζει το μέτρο ως «κεκαλυμμένο τρόπο ελέγχου της πρόσβασης στο διαδίκτυο για όλους τους Αυστραλούς», υποστηρίζοντας ότι οι πρακτικές αυτές παραπέμπουν σε καθεστώτα λογοκρισίας. Η Meta δηλώνει ότι η νομοθεσία είναι «βιαστική» και τεχνικά προβληματική, προτείνοντας τον έλεγχο να γίνεται σε επίπεδο καταστημάτων εφαρμογών (App Stores) αντί για κάθε εφαρμογή ξεχωριστά.

Αντιθέτως, οργανώσεις προστασίας των παιδιών, καθώς και η UNICEF Αυστραλίας, εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες. Αναφέρουν ότι η καθολική απαγόρευση μπορεί να οδηγήσει τους εφήβους σε «σκοτεινές» γωνιές του διαδικτύου, όπου ο έλεγχος είναι ανύπαρκτος και οι κίνδυνοι πολλαπλάσιοι. Επιπλέον, ανακύπτει το ζήτημα της κοινωνικής απομόνωσης, καθώς τα social media αποτελούν τον κύριο δίαυλο επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης για τη σημερινή γενιά.

Η «Γενιά VPN» και οι Προκλήσεις της Εφαρμογής

Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα παραμένει η τεχνική εφαρμογή του μέτρου. Οι έφηβοι με γνώσεις πληροφορικής αναμένεται να αναζητήσουν παρακαμπτήριες οδούς, με τη χρήση εικονικών ιδιωτικών δικτύων (VPN) να είναι η προφανής λύση για να παρακάμψουν την απαγόρευση και να εμφανίζονται συνδεδεμένοι από άλλες χώρες. Η κυβέρνηση της Αυστραλίας έχει δηλώσει ότι θα παρακολουθεί τέτοιες πρακτικές, αν και η ιστορία δείχνει ότι οι διαδικτυακές απαγορεύσεις συχνά καταλήγουν σε ένα ατελείωτο παιχνίδι γάτας με το ποντίκι.

Ένα Παγκόσμιο Πείραμα

Ο κόσμος παρακολουθεί στενά την Αυστραλία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ μελετούν αντίστοιχα μέτρα, ελπίζοντας να αντλήσουν διδάγματα από την επιτυχία ή αποτυχία της νέας νομοθεσίας. Αν η Αυστραλία καταφέρει να μειώσει τον διαδικτυακό εκφοβισμό και να βελτιώσει την ψυχική υγεία των νέων χωρίς να καταπατήσει θεμελιώδη ψηφιακά δικαιώματα, τότε είναι πιθανό να δούμε μια αλυσίδα εξελίξεων που θα μπορούσαν να αλλάξουν το διαδίκτυο όπως το ξέρουμε.