Τα βουνά παγκοσμίως αντιμετωπίζουν την κλιματική αλλαγή με αυξανόμενη ταχύτητα και ένταση σε σύγκριση με τις πεδινές περιοχές. Αυτή η κατάσταση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για δισεκατομμύρια ανθρώπους που εξαρτώνται από αυτά τα οικοσυστήματα. Σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Reviews Earth & Environment», τα στοιχεία είναι ανησυχητικά.
Η ανάλυση των δεδομένων της τελευταίας 40ετίας (1980-2020) αποδεικνύει ότι τα πρότυπα θερμοκρασίας, βροχών και χιονιού στις ορεινές περιοχές μεταβάλλονται με επιταχυνόμενο ρυθμό. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι οι ορεινές περιοχές θερμαίνονται κατά μέσο όρο 0,21 βαθμούς Κελσίου ανά αιώνα, ταχύτερα από τις γύρω πεδιάδες.
Ταυτόχρονα, παρατηρούνται απρόβλεπτες βροχοπτώσεις, μεγάλη μείωση χιονοπτώσεων και ραγδαίες αλλαγές στα ορεινά οικοσυστήματα.
Αυτές οι αλλαγές είναι επικίνδυνες, καθώς πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι αντλούν νερό από χιόνια και παγετώνες, με μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία να εξαρτώνται άμεσα απ’ αυτό.
«Τα βουνά παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με τις αρκτικές περιοχές και υφίστανται εξίσου έντονες αλλαγές» επισημαίνει ο Νικ Πεπάιν, αναπληρωτής καθηγητής στο Ινστιτούτο Γης και Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ. Ο ίδιος προσθέτει ότι και τα δύο περιβάλλοντα χάνουν γρήγορα χιόνι και πάγο, με αποτέλεσμα σημαντικές μεταβολές στα οικοσυστήματα. Όπως τονίζει, όσο αυξάνεται το υψόμετρο, τόσο πιο έντονα εμφανίζονται οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Πρόσφατα γεγονότα υπογραμμίζουν την επείγουσα κατάσταση. Ο Πεπάιν αναφέρεται στο καλοκαίρι του 2022 στο Πακιστάν, το οποίο υπήρξε μάρτυρας ενός από τα πιο θανατηφόρα επεισόδια μουσώνων των τελευταίων ετών. Οι ακραίες βροχοπτώσεις στις ορεινές περιοχές προκάλεσαν πάνω από 1.000 θανάτους, αναδεικνύοντας την άμεση απειλή της κλιματικής κρίσης.
Επιπλέον, παρά τη σημασία των ορεινών περιοχών για το κλίμα και τις ανθρώπινες κοινωνίες, υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα: η έλλειψη μετεωρολογικών παρατηρήσεων. Οι ορεινές περιοχές είναι δύσβατες και απομακρυσμένες, γεγονός που καθιστά τη συντήρηση μετεωρολογικών και κλιματικών σταθμών εξαιρετικά απαιτητική.
