Η κατανάλωση λιπαρών τροφών είναι ένας από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του ήπατος, όπως αποκαλύπτει μελέτη του MIT.
Η έρευνα καταδεικνύει ότι μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στα ηπατικά κύτταρα, αυξάνοντας την πιθανότητα να εξελιχθούν σε καρκινικά. Σύμφωνα με τους ερευνητές του MIT, όταν οι ηπατοκύτταρα εκτίθενται σε λιπαρή διατροφή, επανέρχονται σε λιγότερο ώριμη κατάσταση, ομοιάζοντας με βλαστοκύτταρα. Αυτή η προσαρμογή τους βοηθά να αντεπεξέλθουν στο διαρκές στρες που προκαλεί η διατροφή, αλλά μακροπρόθεσμα τους καθιστά πιο επιρρεπείς σε καρκίνο.
«Τα κύτταρα θα κάνουν ό,τι χρειάζεται για να επιβιώσουν σε ένα στρεσογόνο περιβάλλον, αυξάνοντας την ευαισθησία τους στην καρκινογένεση», αναφέρει ο Άλεξ Σάλεκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Ιατρικής Μηχανικής και Επιστημών (IMES) του MIT.
Οι υπεύθυνοι της μελέτης εντόπισαν και πολλούς μεταγραφικούς παράγοντες που οδηγούν σε αυτή την «οπισθοδρόμηση» των ηπατικών κυττάρων. Αυτά τα μόρια, τα οποία ελέγχουν την ωριμότητα των κυττάρων, μπορεί να γίνουν στόχοι για μελλοντικά φάρμακα που θα βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου καρκίνου σε ευάλωτους ασθενείς.
Επιπτώσεις στα ηπατικά κύτταρα
Η διατροφή πλούσια σε λιπαρά είναι γνωστό ότι προκαλεί φλεγμονή και συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, οδηγώντας στη στεατωτική νόσο του ήπατος. Αυτή η πάθηση μπορεί να εξελιχθεί σε κίρρωση, ηπατική ανεπάρκεια και καρκίνο.
Η ομάδα της μελέτης εξέτασε πώς τα ηπατικά κύτταρα νιώθουν τα γονίδιά τους, όταν εκτίθενται σε λιπαρές τροφές. Χρησιμοποίησαν ποντίκια και μελέτησαν τις αλλαγές στη γονιδιακή τους δραστηριότητα υπό συνθήκες διατροφικής πίεσης.
Στην αρχή, τα ηπατοκύτταρα ενεργοποιούσαν γονίδια που ευνοούν την επιβίωση. Ωστόσο, γονίδια που είναι απαραίτητα για την καλή λειτουργία του ήπατος σταδιακά αποδυναμώνονταν.
«Η προτεραιότητα δίνεται στην επιβίωση του μεμονωμένου κυττάρου, εις βάρος του ιστού», αναφέρει ο ερευνητής Κωνσταντίνος Τζουάνας.
Στο τέλος της μελέτης, σχεδόν όλα τα ποντίκια με λιπαρή διατροφή ανέπτυξαν καρκίνο του ήπατος.
Γιατί τα ανώριμα κύτταρα είναι πιο ευάλωτα στον καρκίνο
Τα ηπατικά κύτταρα που επιστρέφουν σε ανώριμη κατάσταση είναι πολύ πιο ευάλωτα σε επιβλαβείς μεταλλάξεις. Ο Τζουάνας εξηγεί ότι αυτά τα κύτταρα έχουν ήδη ενεργοποιήσει γονίδια που οδηγούν στη καρκινογένεση.
«Αν ένα κύτταρο αποκτήσει μια κακή μετάλλαξη, η διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί», προσθέτει.
Η μελέτη εντόπισε γονίδια που συντονίζουν αυτή τη μετάβαση σε ανώριμη κατάσταση. Ένα φάρμακο που στοχεύει σε έναν από αυτούς τους παράγοντες έχει ήδη εγκριθεί για θεραπεία μιας μορφής ηπατικής νόσου, ενώ άλλα φάρμακα δοκιμάζονται κλινικά.
Η ομάδα θέλησε επίσης να δει εάν αυτό το φαινόμενο συμβαίνει και σε ανθρώπους. Ανάλυσαν δείγματα ηπατικού ιστού από ασθενείς με διάφορα στάδια νόσου και παρατήρησαν παρόμοια γονιδιακή δραστηριότητα.
«Οι ασθενείς που είχαν υψηλότερη έκφραση γονιδίων που ευνοούν την κυτταρική επιβίωση είχαν και μικρότερη επιβίωση μετά την εμφάνιση όγκων», αναφέρει ο Τζουάνας.
Στους ανθρώπους, η διαδικασία μπορεί να διαρκεί περίπου 20 χρόνια, με τους παράγοντες της διατροφής, του αλκοόλ και των ιογενών λοιμώξεων να επηρεάζουν την ταχύτητα της μετάβασης.
Μπορεί να αναστραφεί η βλάβη;
Οι ερευνητές επιδιώκουν τώρα να εξετάσουν αν οι αλλαγές που προκαλεί η λιπαρή διατροφή είναι αναστρέψιμες. Μελλοντικές μελέτες θα εξετάσουν αν η μετάβαση σε υγιεινότερη διατροφή μπορεί να αποκαταστήσει τη φυσιολογική λειτουργία των ηπατικών κυττάρων.
Η καλή κατανόηση αυτών των νέων μοριακών στόχων μπορεί να προσφέρει νέες δυνατότητες για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων για τους ασθενείς.
Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Cell.
ΠΗΓΗ: Scitechdaily
