Ένας τάφος 7.000 ετών στο σημερινό Ομάν δείχνει ότι οι νεολιθικές κοινότητες της περιοχής μερικές φορές στράφηκαν σε ένα απροσδόκητο εμπόριο όχι μόνο για να επιβιώσουν, αλλά και να ευδοκιμήσουν στο σκληρό τοπίο της ερήμου. Σύμφωνα με ευρήματα που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Αρχαιότηταοι κάτοικοι της νότιας Αραβίας κυνηγούσαν στην πραγματικότητα καρχαρίες, ακόμη και τσούχτρες.
Από το 2020, ερευνητές από το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Τσεχικής Ακαδημίας Επιστημών της Πράγας (ARÚ) διερεύνησαν το Wadi Nafūn, έναν αρχαίο μεγαλιθικό τάφο (κατασκευή χτισμένη με μεγάλες πέτρες) που χρησιμοποιήθηκε από ντόπιους της νεολιθικής εποχής κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. Μέσα στις ανασκαφές τους, οι ερευνητές βρήκαν τα σκελετικά υπολείμματα περισσότερων από 70 ανδρών, γυναικών και παιδιών. Αλλά αυτή δεν ήταν μια γενιά ανθρώπων. Το μέγεθος της κρύπτης και η επακόλουθη χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα υποδηλώνουν ότι το Wadi Nafūn χτίστηκε και διατηρήθηκε κοινόχρηστα για περισσότερα από 300 χρόνια.
“Αυτό το μνημείο δεν χτίστηκε από μια μικρή ομάδα. Αντιπροσωπεύει τη συνεργασία, τις κοινές πεποιθήσεις και την επαναλαμβανόμενη επιστροφή σε ένα κοινό τελετουργικό τοπίο”, είπε πρόσφατα ο διευθυντής του έργου lžběta Danielisová. Arkeonews.
Ωστόσο, ο Danielisová και οι συνεργάτες του αντιμετώπισαν μια άμεση πρόκληση. Τα βιολογικά υλικά όπως τα δόντια και τα σκελετικά θραύσματα συνήθως δεν διατηρούν πολλά οργανικά συστατικά μετά από έκθεση στο άνυδρο κλίμα του Ομάν για χιλιάδες χρόνια. Για να κατανοήσει σωστά τις ανακαλύψεις τους, η ομάδα χρειάστηκε να στείλει τα υλικά πίσω στην Τσεχική Δημοκρατία. Εκεί, χρησιμοποίησαν ισοτοπική ανάλυση για να εξετάσουν μια μεταλλοποιημένη ουσία που ονομάζεται βιοαπατίτης που παραμένει στα οστά ακόμη και μετά την εξαφάνιση του κολλαγόνου.
Εστίασαν ιδιαίτερα σε ίχνη άνθρακα, οξυγόνου και στροντίου για να εντοπίσουν ορισμένες από τις διατροφικές πηγές πρωτεΐνης κάθε νεολιθικού ατόμου. Αλλά ήταν η ανακάλυψη ορισμένων ισοτόπων αζώτου που τους εξέπληξε περισσότερο, καθώς αυτές οι ενώσεις βρίσκονται μόνο σε πολύ συγκεκριμένα θαλάσσια ζώα.
«Γνωρίζουμε ότι αυτές δεν ήταν απλώς συνηθισμένες πρωτεΐνες, αλλά πρωτεΐνες από την κορυφή της τροφικής αλυσίδας», είπε ο Danielisová σε μια πανεπιστημιακή δήλωση.
Για εκατοντάδες χρόνια, φαίνεται ότι οι νεολιθικές κοινότητες της νότιας Αραβίας κυνηγούσαν και κατανάλωναν τακτικά καρχαρίες. Δεν έφαγαν μόνο τα αρπακτικά της κορυφής. Σε όλο το Wadi Nafūn, οι αρχαιολόγοι ανέσκαψαν μενταγιόν για δόντια καρχαρία, πρόσθετα δόντια καρχαρία τίγρης, εργαλεία ψαρέματος και ράβδους τσιγγάρων. Για να μαζέψουν όλα αυτά τα υλικά, οι νεολιθικοί κυνηγοί φαίνεται ότι χρησιμοποίησαν ακόμη και τα δικά τους ίδιος δόντια για να βοηθήσουν στην επεξεργασία και προετοιμασία των αλιευμάτων τους.
“Τα δόντια αυτής της κοινότητας έχουν ένα ενδιαφέρον μοτίβο. Αυτό δείχνει μια συγκεκριμένη διατροφή και επίσης ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τα δόντια τους ως εργαλεία”, εξήγησε ο ανθρωπολόγος της ARÚ Πράγας Jiří Šneberger.
Πρόσθετα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από την ισοτοπική ανάλυση έδειξαν επίσης ότι ορισμένα από τα άτομα που θάφτηκαν στο Wadi Nafūn δεν ήταν τεχνικά ντόπιοι. Τα επίπεδα στροντίου και οξυγόνου υποδηλώνουν ότι ορισμένοι ενήλικες που έχουν θαφτεί εδώ τουλάχιστον πέρασαν την παιδική τους ηλικία πάνω από 30 μίλια στην ενδοχώρα. Συνολικά, τα στοιχεία του καρχαρία και του ανθρώπου απεικονίζουν μια εξαιρετικά δυναμική, πολυμήχανη και συνεργατική περιοχή που χρησιμοποίησε ό,τι είχαν στη διάθεσή τους για να ανθίσουν.
«Για πρώτη φορά, μπορέσαμε να χρησιμοποιήσουμε δεδομένα φυσικής επιστήμης για να τεκμηριώσουμε το εξειδικευμένο κυνήγι θαλάσσιων αρπακτικών, αναλύοντας απευθείας την τοπική θαμμένη κοινότητα», δήλωσε ο Danielisová. «Η σύνδεση αυτής της ταφικής κοινότητας με τους καρχαρίες είναι πολύ ενδιαφέρουσα και είναι ένα νέο εύρημα όχι μόνο στην προϊστορική Αραβία, αλλά και στην περιοχή όλων των νεολιθικών πολιτισμών της άνυδρης ζώνης».
2025 PopSci Outdoor Gift Guide
VIA: popsci.com
