Όταν σκεφτόμαστε για τεράστια πλάσμα-θηρευτές στα βάθη των ωκεανών, το μυαλό μας πηγαίνει στους λευκούς καρχαρίες, τα κολοσσιαία καλαμάρια ή ακόμα και μια γαλαξία φάλαινα φυσητήρα να κυνηγάει το καλαμάρι.
Όμως υπάρχουν πολλά τεράστια πλάσματα που ζουν στα σκοτεινά βάθη, τα οποία παραμένουν ακόμα μυστήρια σε μεγάλο μέρος για την επιστήμη. Ένα από αυτά τα πλάσματα είναι η γιγάντια μέδουσα-φάντασμα, Stygiomedusa gigantea.
Αυτό το πραγματικά εντυπωσιακό πλάσμα από ζελέ, έχει ένα βαθύ πορφυρό χρώμα με μια λεία στρογγυλεμένη καμπάνα (κεφάλι) πλάτους ενός μέτρου και πάνω, ενώ τα περίεργα πλοκάμια της είναι σα να είναι από ύφασμα.
Διαθέτει τέσσερις κορδελωτούς βραχίονες για πλοκάμια, που ακολουθούν, με μήπως μέχρι και 10 μέτρα. Αυτό σημαίνει πως αν η εν λόγω μέδουσα έβαζε το κεφάλι της στο πίσω μέρος ενός λεωφορείου, θα μπορούσε να χαϊδεύει τον σβέρκο του οδηγού με τα πλοκάμια της.
Οι γιγάντιες μέδουσες-φαντάσματα είναι μέλη της οικογένειας Ulmaridae, μαζί με πιο οικεία είδη όπως οι μέδουσες του φεγγαριού.
Σε αντίθεση με τα πιο στενά ξαδέρφια της, δεν έχουν τοξικά πλοκάμια που τσιμπάνε, για να παραλύσουν τα θηράματά τους. Αντί για αυτό, τα σαν ύφασμα πλοκάμια τους καταφέρνουν να αρπάξουν και να φυλακίσουν μικρά ψάρια και ζωοπλαγκτόν. Στη συνέχεια τα σπρώχνουν προς στο στόμα, ώστε να καταναλωθούν.
Οι επιστήμονες εντόπισαν για πρώτη φορά αυτό την Stygiomedusa gigantea στα τέλη του 19ου αιώνα και το είδος αναγνωρίστηκε και πήρε το όνομά της επίσημα το 1910. Όμως, πάνω από έναν αιώνα αργότερα, οι συναντήσεις με αυτό το πλάσμα ήταν μόνο λίγες πάνω από 100, ενώ οι καταγραφές του σε φωτογραφίες και βίντεο ακόμα λιγότερες.
Σπάνιες θεάσεις έχουν γίνει σε όλο τον κόσμο, στον Ατλαντικό, τον Ειρηνικό, τον Ινδικό και τον Νότιο Ωκεανό, όπου γενικά καταλαμβάνουν ακραία βάθη. Πλέον είναι γνωστό πως αυτό το πλάσμα περιφέρεται σε βαθύ πάνω από τα 6 χιλιόμετρα!
Δορυφόρος της NASA κατέγραψε τσουνάμι-γίγαντα από σεισμό 8,8 Ρίχτερ
Το 2025, επιστήμονες στο πλοίο R/V Falkor του Ινστιτούτου Schmidt Ocean, επίσης, εξερευνούσαν τις θάλασσες της Ανταρκτικής, όπου ένα τεράστιο παγόβουνο είχε πρόσφατα αποκολληθεί από ένα στρώμα πάγου, αποκαλύπτοντας μια τεράστια έκταση της θάλασσας που μέχρι τότε ήταν μακριά από την εμβέλεια των ερευνητών.
Εκεί χρησιμοποίησαν το τηλεχειριζόμενο σκάφος SuBastian, ανακάλυψε ένα μεγάλο οικοσύστημα που άκμαζε στον βυθό, κάτω από τον πάγο, με ζώα όπως χταπόδια και γιγαντιαίες θαλάσσιες αράχνες. Μέσα σε αυτά τα πλάσματα όμως, ήταν και μια γιγαντιαία Stygiomedusa gigantea, που πέρασε δίπλα από το σκάφος! Φυσικά τα πάντα καταγράφηκαν μέσα από την από τις κάμερες του σκάφους.
Η αλήθεια είναι πως αυτά πλάσματα έχουν εντοπιστεί περισσότερες φορές από τουρίστες παρά από επιστημονικές ομάδες. Βέβαια, δεν κυκλοφορούν στα συνηθισμένα βάθη που κολυμπούν οι λουόμενοι, όμως ορισμένα μεγάλα και πολυτελή κρουαζιερόπλοια της Ανταρκτικής, διαθέτουν ατομικά υποβρύχια βαθιάς κατάδυσης, ώστε να μεταφέρουν τους επιβαίνοντες σε μεγάλα βάθη για να παρακολουθήσουν το οικοσύστημα κάτω από τους πάγους.
Έτσι, αρκετοί επιβάτες αυτών των ταξιδιών είχαν την ευκαιρία να συναντήσουν αυτά τα ξεχωριστά πλάσματα και να τα βιντεοσκοπήσουν με τα τηλέφωνά τους. Μια επιστημονική εργασία που δημοσιεύθηκε το 2023 ανέφερε αυτές τις θεάσεις, οι οποίες έλαβαν χώρα κυρίως γύρω από τις ακτές της Δυτικής Ανταρκτικής Χερσονήσου, σε βάθος 80-280 μέτρων κάτω από το νερό. Όμως το τι ήταν αυτό που τα έκανε να βρουν τόσο κοντά στην επιφάνεια, παραμένει ακόμα μυστήριο.
