Το ανοσοποιητικό σύστημα λειτουργεί σε μια κλίμακα που οι επιστήμονες μόλις αρχίζουν να μπορούν να βλέπουν. Αυτή η νέα άποψη θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης ασθενειών όπως ο καρκίνος.
Μιλώντας στο WIRED Health στις 16 Απριλίου, ο Daniel Davis, ένας ανοσολόγος στο Imperial College του Λονδίνου, εξήγησε πώς οι ερευνητές χρησιμοποιούν προηγμένα μικροσκόπια για να αποκαλύψουν προηγουμένως αόρατες δυναμικές στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα, δείχνοντας ότι υπάρχουν πολλές διεργασίες που συμβαίνουν σε «νανοκλίμακα» που προηγουμένως ήταν απρόσιτη.
Αυτή η νέα άποψη ήδη αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται κατανοητή η ασυλία. «Ανακαλύψαμε κάτι που είναι γνωστό ως ανοσολογική σύναψη, που είναι ότι πολλά διαφορετικά μόρια πρωτεΐνης είναι γνωστό ότι ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα», είπε ο Ντέιβις.
Τα σημερινά μικροσκόπια αποκαλύπτουν κόσμους που «απλώς δεν είχαμε ιδέα ότι υπήρχαν», εξήγησε. «Δεν υπήρχε πραγματικά μια υπόθεση που μας οδήγησε σε αυτό», είπε. «Παρακολουθούσε τα πράγματα να συμβαίνουν κάτω από ένα μικροσκόπιο».
Σε αυτή την κλίμακα, ακόμη και οι πρώτες στιγμές επαφής μεταξύ των κυττάρων φαίνονται διαφορετικές. “Όταν ένα κύτταρο του ανοσοποιητικού κολλάει σε ένα άλλο κύτταρο, πρέπει να αποφασίσουμε εάν αυτό το άλλο κύτταρο είναι υγιές ή άρρωστο. Μικρές προεξοχές νανοκλίμακας βγαίνουν από το κύτταρο του ανοσοποιητικού για να κάνουν αυτή την αρχική επαφή”, είπε.
Σε συνεργασία με τη φαρμακευτική εταιρεία Bristol Myers Squibb, το εργαστήριό του διερευνά πώς αυτό το επίπεδο λεπτομέρειας μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για την παρατήρηση των ανοσολογικών αποκρίσεων, αλλά και για να τις επηρεάσει. Αφού σκοτώσει ένα άρρωστο κύτταρο, για παράδειγμα, ένα κύτταρο του ανοσοποιητικού πρέπει να αποκολληθεί και να προχωρήσει για να επιτεθεί σε ένα άλλο, μια διαδικασία που οι επιστήμονες μπόρεσαν μόλις πρόσφατα να παρατηρήσουν λεπτομερώς.
Η ομάδα του Ντέιβις πειραματίζεται με ανασχεδιασμένα αντισώματα—μόρια σε σχήμα Υ που λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ των κυττάρων του ανοσοποιητικού και των καρκινικών κυττάρων— για να ενισχύσουν τα σήματα που ενεργοποιούν αυτά τα κύτταρα του ανοσοποιητικού. Με αυτόν τον τρόπο δέσμευσης στο κύτταρο του ανοσοποιητικού και φέρνοντας πιο κοντά τις βασικές πρωτεΐνες, αυτά τα μόρια μπορούν «να στείλουν ένα πραγματικά ισχυρό σήμα στο ανοσοποιητικό κύτταρο να ενεργοποιηθεί και να σκοτώσει τον καρκίνο».
Εννοιολογικά, αυτό υποδηλώνει ότι η διάταξη μορίων σε κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος θα μπορούσε να τα κάνει πιο αποτελεσματικά στη θανάτωση των κυττάρων-στόχων, βελτιώνοντας πιθανώς τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στον καρκίνο ή, σε αυτοάνοσες ασθένειες, εξαλείφει τα επιβλαβή κύτταρα. Ενώ η εργασία βρίσκεται επί του παρόντος σε πρώιμο στάδιο, ο Davis λέει ότι «θα μπορούσε να παράγει κάτι στο τέλος που θα μπορούσε να δοκιμαστεί σε ασθενείς».
Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη μορίων που θα μπορούσατε να τροποποιήσετε την τοποθέτηση τους στην επιφάνεια των κυττάρων του ανοσοποιητικού, εξηγεί. “Δεν έχω καμία πραγματική ιδέα για το ποια θα ήταν καλό να στοχεύσω ή όχι. Αυτή τη στιγμή, οι στρατηγικές τοποθετούν πολλά στοιχήματα.”
«Πολλές διαφορετικές μικρές νεοφυείς εταιρείες δοκιμάζουν πολλές διαφορετικές εκδοχές αυτού του τύπου θεραπείας» καθώς προσπαθούν να ανακαλύψουν τι θα επέτρεπε αυτή την ισχυρή απάντηση, είπε.
Παράλληλα με αυτές τις προόδους, ο Ντέιβις τόνισε ότι η υγεία του ανοσοποιητικού είναι εγγενώς ατομική. Από όλα τα γονίδια ενός ανθρώπου, αυτά που διαφέρουν περισσότερο μεταξύ των ανθρώπων είναι -ίσως παραδόξως- όχι αυτά που καθορίζουν την εμφάνιση, αλλά αυτά που συνδέονται με το ανοσοποιητικό σύστημα, εξήγησε.
«Υπάρχει ένας θεμελιώδης βιολογικός λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι είναι τόσο διαφορετικοί και αυτός είναι επειδή έτσι το είδος μας έχει εξελιχθεί για να επιβιώνει από όλα τα διαφορετικά είδη ασθενειών», είπε.
Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι ανταποκρίνονται διαφορετικά στην ίδια μόλυνση. «Μπορεί να πιστεύω ότι δεν έχω ασκηθεί αρκετά, δεν έχω φάει τα σωστά πράγματα, είμαι πολύ αγχωμένος», είπε. Στην πραγματικότητα, «ίσως να έχετε κληρονομήσει ένα συγκεκριμένο σύνολο γονιδίων του ανοσοποιητικού συστήματος που σας κάνουν καλύτερους στην καταπολέμηση αυτού του είδους της ασθένειας».
«Δεν υπάρχει ιεραρχία στο σύστημα», πρόσθεσε.
Αυτήν τη στιγμή, η πρακτική της ανοσοποιητικής υγείας δεν είναι στο σημείο όπου μπορεί να προσαρμόσει τις θεραπείες σε αυτές τις διαφορές. Ο Davis πρόσθεσε ότι παρόλο που ορισμένες εταιρείες εργάζονται προς εξατομικευμένες προσεγγίσεις, η ικανότητα να αξιοποιούν πραγματικά την ατομική ανοσοποιητική υγεία παραμένει μελλοντικός στόχος.
VIA: www.wired.com
