Στην αναζήτηση εναλλακτικών οδών προκειμένου να παρακάμψουν τα Στενά του Ορμούζ επιδίδονται ήδη παραγωγοί και εξαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή, εν μέσω καταιγιστικών εξελίξεων στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Την Τρίτη, ο Τραμπ ανακύρηξε μονομερώς την παράταση της εκεχειρίας, ωσότου οι Ιρανοί διαπραγματευτές υποβάλουν πρόταση για ειρήνη, ενώ μόλις χθες ο ίδιος ισχυρίστηκε μέσω Truth Social ότι οι ΗΠΑ έχουν τον πλήρη έλεγχο του κρίσιμου θαλασσίου περάσματος.
Σε αυτό το θολό και ριψοκίνδυνο τοπίο, αποκαλύπτεται ο δομικός περιορισμός που διέπει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας: η συγκέντρωση εξαγωγικών ροών πετρελαίου και LNG (μεταξύ άλλων πρώτων υλών) μεταμορφώνει τάχιστα τις διακρατικές συγκρούσεις στην περιοχή σε παγκόσμια αστάθεια τιμών.
Το ερώτημα που προκύπτει με τρόπο αμείλικτο είναι αν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.
Κοιτάζοντας πέρα από τα Στενά του Ορμούζ
Σε αυτό το πλαίσιο, οι παραγωγοί πετρελαίου στον Κόλπο κοιτάζουν πλέον πέρα από τον «κορσέ» του Ορμούζ.
Ήδη από τις αρχές Απριλίου, οι Financial Times ανέφεραν ότι τα κράτη του Κόλπου πραγματοποιούν μεγάλες επενδύσεις προκειμένου να αντιφράψουν τη λογική του αγωγού Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, παρά το τεράστιο κόστος και την πολυπλοκότητα.
Εντείνοντας το κλίμα αβεβαιότητας, ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), προειδοποίησε χθες τις κυβερνήσεις να ενδυναμώσουν την ανθεκτικότητά τους, αναζητώντας νέες πηγές ενέργειας.
Το λιμάνι της Φουτζέιρα, που είναι το τελικό σημείο του αγωγού των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δέχτηκε επίσης επίθεση από ιρανικά drones. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη διακοπή των εργασιών φόρτωσης πετρελαίου στον τερματικό σταθμό εξαγωγής αργού πετρελαίου
Πιο εκτεθειμένα στις εξαγωγές μέσω Ορμούζ είναι το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν, με τις ροές να κατευθύνονται προς χώρες τις Ασίας.
Οπωσδήποτε, το μπλοκάρισμα των Στενών ανέτρεψε πλήρως τις προ Φεβρουαρίου 2026 θεωρίες κόστους-οφέλους για τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών και υποδομών, όπως σημείωσε στο CNBC η Maisoon Kafafy, σύμβουλος στο Atlantic Council’s Middle East programs.
Κατά πόσον όμως είναι ρεαλιστική μια αλλαγή πορείας μακριά από τα Στενά;
Το ρίσκο των εναλλακτικών διαδρομών
Εκτός από το ζήτημα των επενδύσεων και της ανάπτυξης υποδομών, οι πολεμικές συγκρούσεις αναδεικνύονται σε κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχή χρήση των εναλλακτικών διαδρομών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο κρίσιμος αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας δέχτηκε επίθεση από το Ιράν στις 8 Απριλίου, μειώνοντας την ημερήσια απόδοση κατά περίπου 700.000 βαρέλια, έστω και μέχρι την αποκατάσταση των ζημιών λίγες μέρες μετά.
Νωρίτερα τον Μάρτιο, το λιμάνι της Φουτζέιρα, που είναι το τελικό σημείο του αγωγού των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δέχτηκε επίσης επίθεση από ιρανικά drones.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη διακοπή των εργασιών φόρτωσης πετρελαίου στον τερματικό σταθμό εξαγωγής αργού πετρελαίου, όπως ανέφερε το CNBC.
Τα σενάρια για νέους αγωγούς
Αρκετά κράτη της Μέσης Ανατολής διερευνούν προτεινόμενες νέες διαδρομές ή αναβιώνουν παλιά έργα, καθώς επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις διαδρομές εφοδιασμού.
Για παράδειγμα, το Ιράκ διαθέτει έναν αγωγό μήκους σχεδόν 600 μιλίων προς την Τουρκία, ο οποίος έχει συνολική χωρητικότητα περίπου 1,6 εκατ. βαρελιών ανά ημέρα.
Ο εν λόγω αγωγός είχε κλείσει για πάνω από μια δεκαετία, αλλά πρόκειται να ανοίξει ξανά, όπως αναφέρουν τα Iraqi News Agency και CNBC. Η αρχική χωρητικότητα αναμένεται να αγγίξει τα 250.000 βαρέλια την ημέρα.
Εκτός από το ζήτημα των επενδύσεων και της ανάπτυξης υποδομών, οι πολεμικές συγκρούσεις αναδεικνύονται σε κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχή χρήση των εναλλακτικών διαδρομών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το Ιράκ εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο κατασκευής αγωγών προς το Ομάν, την Ιορδανία και την Αίγυπτο. Βέβαια, τα έργα αυτά είχαν προηγουμένως αναβληθεί λόγω κόστους, τοπικών συγκρούσεων ή κινδύνων ασφαλείας.
Σε κάθε περίπτωση, η χωρητικότητα των προτεινόμενων εναλλακτικών παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαιοειδών που διέπλεαν τα Στενά του Ορμούζ προ του κλεισίματός του. Και αυτό από μόνο του δίνει την απάντηση στο ερώτημα κατά πόσον οποιαδήπτε εναλλακτική στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να είναι το ίδιο αποτελεσματική.
VIA: www.ot.gr
