Ερευνητές του Ινστιτούτου Terasaki για τη Βιοϊατρική Καινοτομία παρουσίασαν έναν πρωτότυπο φακό επαφής που παρακολουθεί την ενδοφθάλμια πίεση και χορηγεί φάρμακο αυτόματα όταν αυτή αυξηθεί, χωρίς κανένα ηλεκτρονικό εξάρτημα. Η συσκευή στοχεύει στη διαχείριση του γλαυκώματος, μιας νόσου που πλήττει πάνω από 80 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία τύφλωσης. Το γλαύκωμα δεν θεραπεύεται, αλλά η εξέλιξή του μπορεί να επιβραδυνθεί με αγωγές που ελέγχουν την πίεση στο εσωτερικό του ματιού, κάτι που δυσκολεύει η αραιή παρακολούθηση στα ιατρεία και η χαμηλή συμμόρφωση των ασθενών.
Ο φακός βασίζεται εξ ολοκλήρου σε μικρορευστομηχανική: ενσωματώνει μικροκανάλια, δεξαμενές φαρμάκου και αισθητήρα πίεσης από μαλακά πολυμερικά υλικά, αποφεύγοντας τα άκαμπτα ηλεκτρονικά που μπορεί να ερεθίσουν τον κερατοειδή. Μία δεξαμενή γεμάτη με κόκκινο υγρό λειτουργεί ως μανόμετρο: όταν αυξάνεται η πίεση στο μάτι, το υγρό μετατοπίζεται μέσα σε ένα ελικοειδές μικροκανάλι. Εφαρμογή σε smartphone αναλύει την εικόνα με νευρωνικό δίκτυο και αποδίδει ένδειξη πίεσης με ακρίβεια 94%. Δύο επιπλέον δεξαμενές περιέχουν φάρμακα που απελευθερώνονται αυτόματα καθώς η πίεση ανεβαίνει, χωρίς καμία ενέργεια από τον χρήστη. Το όριο ενεργοποίησης ρυθμίζεται μεταβάλλοντας το πλάτος των καναλιών, επιτρέποντας εξατομίκευση, ακόμα και χορήγηση δύο διαφορετικών σκευασμάτων σε διαφορετικά επίπεδα πίεσης.
Οι δεξαμενές φαρμάκου χρησιμοποιούν ειδικό μεταξωτό σφουγγάρι που απορροφά έως 2.700 φορές το βάρος του σε υγρό, εξασφαλίζοντας υψηλή χωρητικότητα σε ελάχιστο όγκο. Το πρωτότυπο μπορεί να μεταφέρει ποσότητα φαρμάκου για έως δύο εβδομάδες, ενώ ο σχεδιασμός των καναλιών το κάνει ανθεκτικό σε παροδικές αιχμές πίεσης από ανοιγοκλείσιμο βλεφάρων ή κατάποση. Σε δοκιμές σε κουνέλια, η αποτελεσματικότητά του αποδείχθηκε ισοδύναμη με τη συμβατική θεραπεία σταγόνων, χωρίς φλεγμονές ή προβλήματα βιοσυμβατότητας σε δεκατέσσερις ημέρες επαναλαμβανόμενης χρήσης.
Το βασικό μειονέκτημα, όπως επισημαίνει ο ερευνητής Chi Hwan Lee του Purdue University, είναι ότι η ανάγνωση της πίεσης απαιτεί τοποθέτηση του τηλεφώνου μπροστά στο μάτι, άρα η παρακολούθηση δεν είναι συνεχής. Παροδικές διακυμάνσεις —συχνά νυχτερινές— μπορεί να διαφύγουν. Ο Lee εκτιμά ωστόσο ότι η συσκευή μπορεί να λειτουργεί συμπληρωματικά ως οικονομική και άνετη επιλογή για περιοδική παρακολούθηση. Η ομάδα κινείται ήδη προς εμπορική αξιοποίηση, έχει υποβάλει προσωρινή πατέντα και εξετάζει επέκταση της πλατφόρμας σε άλλες παθήσεις, όπως η ξηροφθαλμία και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
VIA: www.insomnia.gr
