Για τους ανθρώπους, η υγρασία μάς κάνει συχνά ξέφρενους, ιδρωμένους και εντελώς άβολα. Για τις μέλισσες, η υγρασία αλλάζει τα ήδη ζωντανά χρώματα τους. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό Επιστολές Βιολογίαςη υγρασία στον αέρα κάνει τις μέλισσες από μπλε σε πράσινο.
«Όταν οι άνθρωποι σκέφτονται τις μέλισσες, συχνά φαντάζονται μονότονες, καφέ μέλισσες», Δρ Madeleine Ostwaldσυν-συγγραφέας της μελέτης και οικολόγος συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, είπε σε δήλωση. «Στην πραγματικότητα, οι μέλισσες είναι απίστευτα διαφορετικές και πολύχρωμες – και μόλις αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε πώς η εμφάνισή τους αντανακλά το κλίμα στο οποίο ζουν».
Τα έντομα χρησιμοποιούν χρώμα για να ελέγχουν τη θερμοκρασία του σώματός τους, να επικοινωνούν, να καμουφλάρονται και πολλά άλλα. Ωστόσο, είναι ακόμα άγνωστο πώς οι αλλαγές χρώματος επηρεάζουν τη συμπεριφορά ή την ικανότητά τους να επιβιώνουν στη φύση. Υπάρχουν σχεδόν 4.500 γνωστά είδη μελισσών ιδρώτα. Αυτές οι σε μεγάλο βαθμό ακίνδυνες μέλισσες είναι εγγενείς στη Βόρεια Αμερική, αλλά μπορούν να βρεθούν σε κάθε ήπειρο εκτός από την Ανταρκτική. Το όνομα «ιδρώτα μέλισσα» προέρχεται από το υποτιθέμενο τους έλξη για τον ανθρώπινο όρκοt. Όσον αφορά την εμφάνιση, οι μέλισσες ιδρώτας είναι γνωστές για τις φωτεινές, μεταλλικές πράσινες και μπλε αποχρώσεις τους που ανέκδοτα στοιχεία δείχνουν ότι αλλάζουν χρώμα από καιρό σε καιρό. Αυτή η μελέτη παρέχει την πρώτη πειραματική απόδειξη των δυνατοτήτων τους σαν χαμαιλέοντας.
Για αυτή τη μελέτη, η ομάδα εξέτασε το μέλισσα με λεπτές ρίγες (Agapostemon subtilior)ένα είδος που απαντάται στη Βόρεια Αμερική. Τοποθέτησαν τις μέλισσες σε ξηρό αέρα, όπου εμφανίστηκαν ένα βαθύ μπλε χρώμα. Όταν αυξήθηκε η υγρασία, άλλαξαν σε πιο χάλκινο-πράσινο. Μόλις ο αέρας στέγνωσε ξανά, επέστρεψαν στο αρχικό τους μπλε.
Σχετικές ιστορίες χρώματος
Στα περισσότερα ζώα, το χρώμα προέρχεται από χρωστικές ουσίες. Αντί για χρωστικές, οι μέλισσες ιδρώτας παίρνουν το χρώμα τους από μικροσκοπικές δομές στο σώμα τους που διασκορπίζουν και αντανακλούν το φως σε συγκεκριμένα μήκη κύματος. Αυτό το εφέ στρέβλωσης του ίδιου μήκους κύματος δημιουργεί τα ιριδίζοντα φτερά των κολιμπρί και τα λέπια της σουπιάς που μετακινούνται.
Αυτές οι μικροσκοπικές δομές διογκώνονται επίσης ελαφρώς όταν εκτίθενται σε υγρασία σε ορισμένα ζώα. Το πρήξιμο τα κάνει να αντανακλούν περισσότερα κόκκινα χρώματα. Μια παρόμοια διαδικασία μπορεί να συμβαίνει στις μέλισσες —ακόμα κι αν δεν γίνονται κόκκινες— αλλά χρειάζεται περισσότερη δουλειά για να κατανοήσουμε πλήρως τι συμβαίνει στα παρασκήνια.
Η ομάδα συνέκρινε επίσης τις χρωματικές αλλαγές στο εργαστήριο με αυτές στην άγρια φύση. Ανέλυσαν εκατοντάδες φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν στο iNaturalist, συγκρίνοντας το χρώμα της μέλισσας με τα τοπικά επίπεδα υγρασίας. Οι μέλισσες σε πιο ξηρές περιοχές έτειναν να φαίνονται πιο μπλε, ταιριάζουν με αυτό που παρατήρησαν στο εργαστήριο.
Παραδόξως, τα παλαιότερα μουσειακά δείγματα που ανέλυσαν επίσης έδειξαν τις πιο έντονες χρωματικές αλλαγές. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι τα εξωτερικά κελύφη των μελισσών υποβαθμίζονται αργά με την πάροδο του χρόνου, επιτρέποντας στην υγρασία να εισέλθει πιο εύκολα.
Σύμφωνα με την ομάδα, αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η αλλαγή χρώματος μπορεί να είναι κοινή μεταξύ των μελισσών. Τα έντομα εμφανίζουν ήδη ένα ευρύ φάσμα αστραφτερών χρωμάτων και ζουν σε περιβάλλοντα που κυμαίνονται από ξηρές ερήμους έως υγρά τροπικά δάση.
“Οι περισσότεροι άνθρωποι συνδέουν την αλλαγή χρώματος με ζώα όπως οι χαμαιλέοντες που την ελέγχουν ενεργά. Αυτές οι μέλισσες δεν επιλέγουν να αλλάξουν χρώμα – συμβαίνει παθητικά, απλώς ως απάντηση στην υγρασία γύρω τους”, είπε ο Ostwald. «Αυτό προσθέτει ένα εντελώς νέο στρώμα μυστηρίου στο γιατί αυτά τα χρώματα εξελίχθηκαν εξαρχής».
PopSci 2025 Τα καλύτερα νέα
VIA: www.popsci.com
