Οι πρωτοετείς φοιτητές του Στάνφορντ που θέλουν να κυβερνήσουν τον κόσμο . . . μάλλον θα διαβάσει αυτό το βιβλίο και θα προσπαθήσει ακόμα περισσότερο

Ο Theo Baker αποφοιτά από το Stanford αυτή την άνοιξη με κάτι που οι περισσότεροι ηλικιωμένοι δεν έχουν: μια συμφωνία βιβλίου, ένα βραβείο George Polk που έλαβε για το ερευνητικό του ρεπορτάζ ως φοιτητής δημοσιογράφος, και μια πρώτη αφήγηση ενός από τα πιο ρομαντικά ιδρύματα στον κόσμο.

Η προσεχή του Πώς να Κυβερνήσεις τον Κόσμο: Μια Εκπαίδευση στην Εξουσία στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ ήταν απόσπασμα Παρασκευή στο The Atlantic και με βάση αυτό και μόνο, ανυπομονώ να δω τα υπόλοιπα. Η μόνη ερώτηση που αξίζει να τεθεί είναι η ίδια ερώτηση που θα μπορούσε να απαντήσει ο ίδιος ο Μπέικερ, η οποία είναι: Μπορεί ένα βιβλίο σαν αυτό να αλλάξει πραγματικά κάτι; Ή μήπως τα φώτα της δημοσιότητας, όπως φαίνεται πάντα, στέλνουν περισσότερους μαθητές στον αγώνα;

Ο παραλληλισμός που μου έρχεται συνέχεια στο μυαλό είναι «Το Κοινωνικό Δίκτυο». Ο Aaron Sorkin έγραψε μια ταινία που ήταν ένα κατηγορητήριο από πολλές απόψεις για τη συγκεκριμένη κοινωνιοπάθεια που η Silicon Valley τείνει να επιβραβεύει. Αυτό που φαινομενικά έκανε ήταν να κάνει μια γενιά νέων να θέλει να είναι ο Mark Zuckerberg. Το προειδοποιητικό παραμύθι έγινε βίντεο στρατολόγησης. Η ιστορία του άντρα που —τουλάχιστον στην ταινία— οδήγησε τον καλύτερό του φίλο στο δρόμο προς τα δισεκατομμύρια δεν αποθάρρυνε τη φιλοδοξία. το γοήτευσε περαιτέρω.

Κρίνοντας από το απόσπασμα, το πορτρέτο του Στάνφορντ του Μπέικερ είναι πολύ πιο λεπτομερές. Συνομιλεί με εκατοντάδες ανθρώπους για να περιγράψει αναλυτικά το «Στάνφορντ μέσα στο Στάνφορντ», έναν κόσμο μόνο με πρόσκληση όπου οι επιχειρηματίες κεφαλαιουχούν κρασίζουν και γευματίζουν 18χρονους, όπου η «χρηματοδότηση προ-ιδεών» αξίας εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων παραδίδεται στους μαθητές πριν κάνουν μια πρωτότυπη σκέψη και όπου το όριο μεταξύ της καθοδήγησης και της καθοδήγησης είναι σχεδόν αδύνατο. (Αν υπήρξε ποτέ, δεν υπάρχει πλέον μηδενική ντροπή για τους έφηβους ιδρυτές.) Ο Steve Blank, ο οποίος διδάσκει το θρυλικό μάθημα startup του σχολείου, λέει στον Baker ότι «το Στάνφορντ είναι μια θερμοκοιτίδα με κοιτώνες», κάτι που δεν σημαίνει κομπλιμέντο.

Το νέο δεν είναι ότι υπάρχει αυτή η πίεση αλλά ότι έχει εσωτερικευτεί πλήρως. Υπήρξε μια εποχή, ίσως 10, ίσως και 15 χρόνια πριν, όταν οι φοιτητές του Στάνφορντ ένιωσαν το βάρος της προσδοκίας της Silicon Valley να τους πιέζει από έξω. Τώρα, πολλοί από αυτούς φτάνουν στην πανεπιστημιούπολη περιμένοντας ήδη, φυσικά, να ξεκινήσουν μια startup, να μαζέψουν χρήματα, να γίνουν πλούσιοι.

Σκέφτομαι έναν φίλο – θα τον αποκαλώ D – που εγκατέλειψε το Stanford πριν από μερικά χρόνια, εν μέρει στα δύο πρώτα του χρόνια, για να ξεκινήσει μια startup. Μόλις είχε περάσει την εφηβεία του. Οι λέξεις «σκέφτομαι να πάρω άδεια» είχαν μόλις ξεφύγει από το στόμα του πριν το πανεπιστήμιο, σύμφωνα με τον ίδιο του τον λογαριασμό, του έδωσαν τη χαρούμενη ευλογία του να βουτήξει με βαρύτητα στην εκκίνηση. Το Stanford δεν το παλεύει πια, αν το έκανε ποτέ. Αποχωρήσεις σαν τις δικές του είναι αναμενόμενο αποτέλεσμα.

Ο D είναι τώρα στα είκοσί του. Η εταιρεία του συγκέντρωσε αυτό που θα μπορούσε να καταχωρηθεί σε οποιοδήποτε κανονικό πλαίσιο ως ένα εκπληκτικό χρηματικό ποσό. Σχεδόν σίγουρα γνωρίζει περισσότερα για τα τραπέζια κεφαλαίων, τη δυναμική επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και την προσαρμογή προϊόντων στην αγορά από όσα μαθαίνουν οι περισσότεροι άνθρωποι σε μια δεκαετία συμβατικής σταδιοδρομίας. Με κάθε μέτρηση που χρησιμοποιεί η Valley, είναι μια ιστορία επιτυχίας. Αλλά επίσης δεν βλέπει την οικογένειά του (χωρίς χρόνο), έχει μόλις βγει ραντεβού (χωρίς χρόνο) και η εταιρεία, η οποία συνεχίζει να μεγαλώνει, δεν φαίνεται διατεθειμένη να του προσφέρει αυτό το είδος ισορροπίας σύντομα. Είναι ήδη, με κάποια ουσιαστική έννοια, πίσω από τη ζωή του.

Αυτό είναι το μέρος που υπαινίσσεται το απόσπασμα του Μπέικερ χωρίς να προσγειωθεί πλήρως, ίσως επειδή βρίσκεται ακόμα μέσα σε αυτό. Το κόστος αυτού του συστήματος δεν κατανέμεται απλώς με τη μορφή απάτης — αν και ο Baker είναι άμεσος σε αυτό, περιγράφοντάς το ως διάχυτο και σε μεγάλο βαθμό χωρίς συνέπειες. Το κόστος είναι επίσης πιο προσωπικό: οι σχέσεις που δεν έχουν δημιουργηθεί, τα συνηθισμένα ορόσημα της πρώιμης ενηλικίωσης ανταλλάσσονται με αντάλλαγμα ένα όραμα δισεκατομμυρίων δολαρίων που, στατιστικά, σχεδόν σίγουρα δεν θα υλοποιηθεί. «Το 100% των επιχειρηματιών πιστεύουν ότι είναι οραματιστές», λέει ο Blank στον Baker. «Τα στοιχεία λένε ότι το 99% δεν είναι».

Τι συμβαίνει στο 99% στα 30; Στα 40; Αυτές δεν είναι ερωτήσεις που έχει ρυθμιστεί να απαντά η Silicon Valley και σίγουρα δεν είναι ερωτήσεις που πρόκειται να αρχίσει να θέτει το Στάνφορντ.

Ο Baker εμφανίζει επίσης κάτι που ο Sam Altman διατυπώνει καλύτερα. Ο Altman — Διευθύνων Σύμβουλος του OpenAI, πρώην επικεφαλής του Y Combinator, ακριβώς το είδος του ανθρώπου που φιλοδοξούν να γίνουν αυτοί οι μαθητές — λέει στον Baker ότι το κύκλωμα δείπνου VC έχει γίνει ένα «αντισήμα» για τους ανθρώπους που γνωρίζουν πραγματικά πώς μοιάζει το ταλέντο. Οι σπουδαστές που κάνουν τον γύρο, εκτελώντας ιδρυτικά δωμάτια γεμάτα επενδυτές, τείνουν να μην είναι οι πραγματικοί κατασκευαστές. Οι πραγματικοί οικοδόμοι, κατά πάσα πιθανότητα, βρίσκονται κάπου αλλού, χτίζουν πράγματα. Η απόδοση της φιλοδοξίας και του ίδιου του πράγματος είναι όλο και πιο δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς, και το σύστημα που φαινομενικά σχεδιάστηκε για να βρει ιδιοφυΐα έχει γίνει πολύ καλό στο να βρίσκει ανθρώπους που είναι καλοί στο να φαίνονται ιδιοφυΐες.

Πώς να Κυβερνήσεις τον Κόσμο ακούγεται ακριβώς το σωστό βιβλίο για αυτή τη στιγμή. Αλλά υπάρχει μια ορισμένη ειρωνεία με την ισχυρή πιθανότητα ότι αυτό το κριτικά σκεπτόμενο βιβλίο για τη σχέση του Στάνφορντ με την εξουσία και το χρήμα θα γιορταστεί από την ίδια κατηγορία ανθρώπων που κριτικάρει, και – αν τα πάει καλά (έχει ήδη επιλεγεί για ταινία) – θα χρησιμοποιηθεί ως περαιτέρω απόδειξη ότι το Στάνφορντ παράγει όχι μόνο ιδρυτές και απατεώνες, αλλά και σημαντικούς συγγραφείς και οι δημοσιογράφοι επίσης.