Παρά τις εκτεταμένες απολύσεις στον τεχνολογικό κλάδο και την εντύπωση ότι η τεχνητή νοημοσύνη αντικαθιστά ήδη τους εργαζομένους, η πραγματικότητα φαίνεται πιο σύνθετη: προς το παρόν, η AI κοστίζει περισσότερο από το ανθρώπινο δυναμικό.
Ο Bryan Catanzaro, αντιπρόεδρος εφαρμοσμένης βαθιάς μάθησης στην Nvidia, δήλωσε ότι για την ομάδα του «το κόστος υπολογιστικής ισχύος είναι πολύ υψηλότερο από το κόστος των εργαζομένων».
Η δήλωση αυτή αποτυπώνει ένα βασικό πρόβλημα: η ανάπτυξη και λειτουργία συστημάτων AI απαιτεί τεράστιους πόρους σε υποδομές και ενέργεια.
Περικοπές προσωπικού και μείωση κόστους
Την ίδια στιγμή, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας προχωρούν σε περικοπές προσωπικού. Η Meta ανακοίνωσε σχέδια για απολύσεις περίπου 10% του προσωπικού της, δηλαδή περίπου 8.000 εργαζομένους, ενώ ακύρωσε και 6.000 ανοιχτές θέσεις.
Η Microsoft έχει προσφέρει σε χιλιάδες εργαζομένους πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, το μεγαλύτερο στην ιστορία της.
Ωστόσο, τα οικονομικά δεδομένα δεν δείχνουν ακόμη ότι η AI μειώνει το κόστος. Μελέτη του MIT το 2024 διαπίστωσε ότι η αυτοματοποίηση με AI είναι οικονομικά συμφέρουσα μόνο στο 23% των εργασιών που βασίζονται κυρίως στην όραση. Στο υπόλοιπο 77%, παραμένει φθηνότερο να εκτελούνται από ανθρώπους.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις αποτυχίας της τεχνολογίας. Σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, μηχανικός ανέφερε ότι σύστημα AI κατέστρεψε βάση δεδομένων και δίκτυο λόγω υπερβολικής χρήσης, αναδεικνύοντας τα ζητήματα αξιοπιστίας.
Επενδύσεις σχεδόν 1 τρισ. δολαρίων στην ΑΙ το 2026
Ακόμη και χωρίς σαφή στοιχεία αύξησης παραγωγικότητας ή μαζικής αντικατάστασης θέσεων εργασίας, οι επενδύσεις συνεχίζονται με έντονο ρυθμό. Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έχουν ήδη ανακοινώσει επενδύσεις ύψους 740 δισ. δολαρίων για την AI μέσα στο 2026, αυξημένες κατά 69% σε σχέση με το 2025.
Η ένταση των δαπανών έχει οδηγήσει ορισμένες εταιρείες σε επανεξέταση των προϋπολογισμών τους. Ο επικεφαλής τεχνολογίας της Uber δήλωσε ότι τα κόστη έχουν ήδη ξεπεράσει τις αρχικές εκτιμήσεις, καθώς η εταιρεία επενδύει σε εργαλεία προγραμματισμού με AI, όπως αυτά της Anthropic.
Το κύμα επενδύσεων συνοδεύεται και από αυξημένες απολύσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της Layoffs.fyi, το 2026 έχουν καταγραφεί πάνω από 92.000 απολύσεις στον κλάδο της τεχνολογίας, σε σχεδόν 100 εταιρείες, με τον ρυθμό να ξεπερνά ήδη το σύνολο του 2025.
Η AI παραμένει ακριβή για τις εταιρείες
Ο Keith Lee, καθηγητής AI και χρηματοοικονομικών, κάνει λόγο για μια «βραχυπρόθεσμη ασυμφωνία» μεταξύ κόστους και προσδοκιών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η AI παραμένει ακριβή λόγω του κόστους hardware και ενέργειας, ενώ οι εταιρείες συχνά δεν καλύπτουν τα έξοδά τους μέσω των συνδρομητικών μοντέλων.
Οι συνολικές δαπάνες για την AI εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσουν τα 5,2 τρισ. δολάρια έως το 2030, ή ακόμη και τα 7,9 τρισ. σε πιο επιθετικά σενάρια, σύμφωνα με τη McKinsey & Company. Ταυτόχρονα, το κόστος λογισμικού AI έχει αυξηθεί κατά 20% έως 37% τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με την Tropic.
Παρά τις υψηλές δαπάνες, η AI αρχίζει να αντιμετωπίζεται περισσότερο ως συμπληρωματικό εργαλείο και όχι ως πλήρης αντικαταστάτης της ανθρώπινης εργασίας — τουλάχιστον προς το παρόν.
Μείωση κόστους λειτουργιών ΑΙ στα επόμενα χρόνια
Η κατάσταση ενδέχεται να αλλάξει τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Gartner, το κόστος χρήσης μεγάλων γλωσσικών μοντέλων θα μπορούσε να μειωθεί πάνω από 90% μέσα στην επόμενη τετραετία. Παράλληλα, αναμένεται βελτίωση των υποδομών, των μοντέλων και της διαθεσιμότητας hardware, καθώς και αλλαγές στα μοντέλα τιμολόγησης προς χρέωση ανά χρήση.
Ωστόσο, η οικονομική βιωσιμότητα της AI δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το κόστος, αλλά και από την αξιοπιστία της. Η τεχνολογία θα πρέπει να μειώσει τα λάθη, να απαιτεί λιγότερη ανθρώπινη επίβλεψη και να ενσωματώνεται αποτελεσματικά στις λειτουργίες των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία της Federal Reserve, περίπου το 18% των εταιρειών χρησιμοποιούσε εργαλεία AI στα τέλη του 2025, ποσοστό αυξημένο κατά 68% σε σχέση με λίγους μήνες νωρίτερα.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η AI να γίνει φθηνότερη από τους ανθρώπους, αλλά να γίνει ταυτόχρονα πιο προβλέψιμη και αξιόπιστη σε μεγάλη κλίμακα.
VIA: www.powergame.gr
